Karmy weterynaryjne · 7 min czytania

Mokra czy sucha karma weterynaryjna - kiedy która

Mokra karma weterynaryjna dla psa ma przewagę tam, gdzie liczy się dodatkowa woda, na przykład przy zapobieganiu nawrotom większości kamieni moczowych, a sucha tam, gdzie ważna jest mniejsza objętość posiłku i wygoda przechowywania. Gdy dieta istnieje w obu formach, przeznaczenie jest to samo, a o formie decyduje się z lekarzem weterynarii.

Ilustracja: Mokra czy sucha karma weterynaryjna - kiedy która

Treść przygotowana przy wsparciu sztucznej inteligencji (AI).

Ile wody zawiera puszka, a ile sucha karma?

Najważniejsza różnica między formami to woda. Według zespołu żywienia klinicznego Uniwersytetu Tufts przeciętna sucha karma zawiera około 10% wody, a karma z puszki około 75%. W puszce woda stanowi więc mniej więcej trzy czwarte masy.

Woda nie dostarcza energii, dlatego w tej samej masie karmy mokrej jest znacznie mniej kalorii niż w suchej. Pies na karmie mokrej zjada większą objętość jedzenia, by pokryć to samo zapotrzebowanie energetyczne.

Działa to także w drugą stronę. Pies na granulacie dostaje z jedzeniem mało wody i więcej musi wypić z miski, dlatego przy suchej karmie stały dostęp do świeżej wody ma szczególne znaczenie.

Gdy ta sama dieta jest dostępna jako granulat i jako puszka, obie wersje mają to samo przeznaczenie, ale ich etykiety wyglądają zupełnie inaczej. Zasady odczytywania obu opakowań opisuje poradnik o etykiecie karmy weterynaryjnej.

Mokra karma weterynaryjna dla psa a sucha - jak porównać skład

Procenty na etykiecie obejmują całą wodę zawartą w karmie. Z tego powodu wartości na puszce zawsze wyglądają na niższe niż na suchej karmie, choć po odjęciu wody proporcje mogą być podobne albo nawet odwrotne.

Zespół z Tufts zaleca porównywanie składników w przeliczeniu na kalorie, na przykład w gramach na 100 kcal. W jego przykładzie, opracowanym dla karm dla kotów, zestawiono tłuszcz w karmie suchej i w puszce. Zasada przeliczenia jest dla psów taka sama.

KarmaTłuszcz na etykiecieWilgotnośćTłuszcz na 100 kcal
Sucha12%7%3,5 g
Z puszki6%78%6,3 g

Na etykiecie puszka wydaje się karmą o połowę uboższą w tłuszcz. Po odjęciu wody i przeliczeniu na kalorie okazuje się, że dostarcza go blisko dwa razy więcej. Ma to znaczenie przy dietach z ograniczonym tłuszczem, na przykład u psów po zapaleniu trzustki.

Kalorie liczą się nawet przy dwóch karmach suchych. W innym przykładzie z Tufts dwie suche karmy dla psów miały po 1,12% wapnia, ale jedna dostarczała 250 kcal w kubku, a druga 500 kcal.

Pies potrzebujący 500 kcal dziennie musiał więc zjeść dwa kubki pierwszej karmy albo jeden kubek drugiej.

W efekcie z pierwszej karmy otrzymywał wyraźnie więcej wapnia niż z drugiej, choć procent na etykiecie był identyczny. Przy przejściu z granulatu na puszkę różnice w gęstości energetycznej są jeszcze większe.

Do takiego rachunku potrzebna jest wartość energetyczna karmy w kcal na kilogram oraz zawartość składnika w karmie w postaci, w jakiej jest sprzedawana. Jeśli etykieta tych danych nie podaje, można zapytać producenta o analizę średnią lub typową, a nie o minima i maksima.

Kiedy woda z karmy ma znaczenie medyczne?

Najlepiej opisaną sytuacją jest kamica moczowa. Według zaleceń ACVIM z 2016 r. karmienie dietą o wysokiej wilgotności jest jednym z filarów zapobiegania kamieniom wszystkich typów mineralnych, z wyjątkiem struwitów powstających na tle zakażenia.

Przy zapobieganiu nawrotom kamieni szczawianowych, moczanowych i cystynowych zalecenia wskazują karmy zawierające ponad 75% wody. Celem jest rozcieńczenie moczu: u psów ciężar właściwy moczu powinien wynosić nie więcej niż 1,020, co lekarz ocenia w badaniu moczu.

Uzasadnienie pochodzi z krótkich badań na zdrowych psach i kotach. Karmy o wilgotności 73% wyraźnie obniżały w nich przesycenie moczu szczawianem wapnia, czyli wskaźnik skłonności do wytrącania się kryształów.

Przy tych rodzajach kamieni mokra karma weterynaryjna dla psa bywa najprostszym sposobem na zwiększenie ilości przyjmowanej wody. Zawartość wody i energii nie jest jednak w każdej puszce taka sama, więc zanim karmy weterynaryjne w puszkach zastąpią wersję suchą, warto porównać etykiety obu form.

Inaczej jest przy struwitach powstających na tle zakażenia, najczęstszych struwitach u psów. Tu podstawą zapobiegania jest wyeliminowanie zakażenia dróg moczowych, a dieta pełni rolę uzupełniającą.

Zalecenia ACVIM nie traktują karmy suchej o podwyższonej zawartości sodu jako zamiennika karmy o wysokiej wilgotności. Szerzej o kamieniach i wodzie piszą teksty o diecie przy kamicy pęcherza oraz o tym, ile wody potrzebuje pies.

Kiedy sucha forma bywa praktyczniejsza?

Sucha karma ma większą gęstość energetyczną, więc dzienna porcja zajmuje mniej miejsca w misce. Przydaje się to u psów, które zjadają małe objętości, oraz wtedy, gdy porcje trzeba dokładnie odmierzać na wadze kuchennej przez dłuższy czas.

Granulat łatwiej przechowywać i przewozić, a otwarty worek nie wymaga lodówki. Przy psach dużych ras różnica w objętości i masie dziennej porcji między puszką a granulatem bywa znaczna, co wpływa na wygodę stosowania diety przez wiele miesięcy.

Wybór suchej formy nie wyklucza dodatkowej wody. Zalecenia ACVIM dopuszczają dodawanie do granulatu takiej ilości wody, by zwiększyć jej całkowite spożycie, jeśli lekarz uzna to za potrzebne przy danej chorobie.

Jak przechowywać otwartą puszkę i worek karmy?

Karma weterynaryjna spełnia swoje zadanie tylko wtedy, gdy zachowuje deklarowany skład i nie ulega zepsuciu. W wysokiej temperaturze i wilgotności tłuszcze jełczeją, składniki odżywcze się rozkładają, a pleśnie i bakterie mają dobre warunki. Zespół żywienia klinicznego Tufts podaje proste zasady przechowywania:

  • obie formy trzyma się w pomieszczeniu, w chłodzie i suchym miejscu, najlepiej poniżej około 27°C, bez dopuszczania do zamarznięcia,
  • otwartą puszkę trzeba od razu wstawić do lodówki, a niezjedzoną resztę wyrzucić po 72 godzinach, nawet jeśli była przechowywana w chłodzie,
  • suchą karmę najlepiej trzymać w oryginalnym worku, a cały worek umieścić w szczelnym pojemniku,
  • po każdym użyciu z worka usuwa się powietrze i dokładnie go zamyka,
  • otwarty worek warto zużyć w ciągu 2-3 miesięcy, a jeśli schodzi wolniej, kupować mniejsze opakowania.

Oryginalne opakowanie ma też znaczenie praktyczne: zawiera numer partii, termin przydatności i instrukcję żywienia. Jeśli karma jest przesypywana, warto sfotografować te fragmenty etykiety.

Diety bogate w olej rybny mają zwykle krótszy okres przydatności, dlatego przy nich szczególnie warto pilnować daty na opakowaniu.

Źle przechowywana sucha karma może zostać zasiedlona przez roztocza magazynowe. Według Tufts mogą one wywoływać u psów alergie i bywają jedną z przyczyn błędnego rozpoznania alergii pokarmowej.

Łączenie obu form i zmiana formy w trakcie diety

Zdarza się, że pies dostaje rano granulat, a wieczorem puszkę tej samej diety. Takie łączenie wymaga przeliczenia porcji według kalorii, a nie według masy, bo gram puszki i gram granulatu dostarczają bardzo różnej ilości energii.

Punktem wyjścia jest dzienne zapotrzebowanie energetyczne ustalone z lekarzem. Dzieli się je między obie formy, a gramaturę każdej części oblicza na podstawie wartości energetycznej z etykiety. Jeśli producent przewiduje takie łączenie, w instrukcji żywienia podaje, jak zmniejszyć dawki.

Po zmianie formy przez pierwsze dni warto obserwować apetyt, wygląd kału i masę ciała psa. O wyraźnej zmianie, na przykład spadku masy lub luźnym kale, dobrze poinformować lekarza przy najbliższym kontakcie.

Zupełnie inną sytuacją jest łączenie karm o różnym przeznaczeniu. Opisuje ją tekst o tym, czy wolno łączyć różne diety weterynaryjne. Sama zmiana formy nie zmienia też czasu trwania diety, o którym mówi artykuł o okresie stosowania karmy weterynaryjnej.

Kiedy do weterynarza: gdy pies przestaje jeść karmę weterynaryjną, gdy wraca objaw, z powodu którego dietę zalecono, albo gdy pojawia się parcie na mocz, krew w moczu lub brak oddawania moczu. Formy diety nie zmienia się wtedy samodzielnie.

W skrócie: puszka dostarcza dużo wody i mniej energii w gramie, granulat jest wygodniejszy i bardziej skoncentrowany. Skład obu form porównuje się po przeliczeniu na kalorie lub suchą masę, a przy kamicy moczowej woda z karmy jest częścią leczenia żywieniowego.

Najczęstsze pytania

Czy mokra karma weterynaryjna jest skuteczniejsza od suchej?

Przeznaczenie i założenia żywieniowe obu wersji tej samej diety są takie same. Przewaga puszki dotyczy głównie wody, ważnej na przykład przy zapobieganiu nawrotom kamieni szczawianowych. W innych chorobach o formie decydują apetyt psa, wygoda i zalecenie lekarza.

Czy do suchej karmy weterynaryjnej można dolewać wodę?

Zalecenia ACVIM dotyczące kamicy moczowej dopuszczają dodawanie wody do granulatu jako sposób na zwiększenie jej spożycia. Ilość i sposób warto ustalić z lekarzem, a namoczonej karmy nie należy zostawiać w misce na długo.

Dlaczego puszka ma na etykiecie tak mało białka?

Procenty na etykiecie obejmują wodę, której w puszce jest około trzech czwartych masy. Po przeliczeniu na suchą masę lub na kalorie zawartość białka w puszce często okazuje się zbliżona do granulatu albo wyższa.

Jak długo można trzymać otwartą puszkę w lodówce?

Zespół żywienia klinicznego Uniwersytetu Tufts zaleca, by resztę z otwartej puszki od razu schłodzić i wyrzucić po 72 godzinach, nawet jeśli cały czas stała w lodówce. Szczegółowe zalecenia producenta podaje etykieta.

Czy zmiana z granulatu na puszkę wymaga nowej konsultacji?

Warto o niej poinformować lekarza, bo zmienia się ilość podawanej karmy, a czasem także ilość tłuszczu czy fosforu w przeliczeniu na kalorie. Lekarz może też przy okazji skorygować porcję do aktualnej masy ciała psa.

Źródła

Artykuł ma charakter informacyjny. Dietę psa przy chorobie zawsze warto ustalić z lekarzem weterynarii, który zna wyniki badań zwierzęcia.

Czytaj dalej