Nerki i drogi moczowe · 5 min czytania

Zapalenie pęcherza u psa - czy dieta ma znaczenie

Przy zapaleniu pęcherza u psa dieta nie zastępuje leczenia: bakteryjne zapalenie leczy się lekiem dobranym na podstawie badania i posiewu moczu. Karma ma znaczenie wtedy, gdy zakażeniu towarzyszą kamienie, zwłaszcza struwity, a żurawina, D-mannoza i probiotyki mają według podręcznika Merck słabe uzasadnienie w badaniach.

Ilustracja: Zapalenie pęcherza u psa - czy dieta ma znaczenie

Treść przygotowana przy wsparciu sztucznej inteligencji (AI).

Czym jest bakteryjne zapalenie pęcherza u psa

Podręcznik Merck definiuje bakteryjne zapalenie pęcherza jako stan zapalny pęcherza moczowego wywołany przez bakterie. Zwykle wnikają one do pęcherza przez cewkę moczową z okolicy krocza i odbytu.

Typowe objawy to:

  • częste oddawanie małych ilości moczu,
  • bolesne oddawanie moczu i parcie na mocz,
  • krew w moczu,
  • oddawanie moczu w nietypowych miejscach,
  • czasem nietrzymanie moczu.

Merck wymienia wśród czynników ryzyka płeć żeńską, bo krótsza cewka moczowa suk leży blisko odbytu. Znaczenie mają też obniżona odporność, rozcieńczony mocz, zaleganie lub nietrzymanie moczu oraz wady anatomiczne, na przykład schowana w fałdach skóry srom.

Jeden z tych czynników, rozcieńczony mocz, łączy temat z tym, ile pije pies i jak powinna wyglądać codzienna ilość wody w diecie psa. Zależność ta nie jest jednak prosta.

Czy zmiana karmy leczy zapalenie pęcherza?

Nie. Bakteryjne zapalenie leczy się lekiem przeciwbakteryjnym dobranym przez lekarza. Merck uznaje za złoty standard rozpoznania ilościowy posiew moczu pobranego bezpośrednio z pęcherza przez nakłucie, czyli cystocentezę.

Za istotny klinicznie Merck uznaje zwykle wynik co najmniej 1000 jednostek tworzących kolonie bakterii w mililitrze moczu pobranego przez nakłucie pęcherza. Bakterie widoczne w osadzie moczu zwykle zapowiadają dodatni posiew, ale prawidłowy osad nie wyklucza zakażenia.

Merck przestrzega też, że pole leukocytów na paskach do badania moczu jest u psów niedokładne i nie powinno być używane. Domowe paski nie zastąpią więc badania w pracowni.

W trakcie leczenia pies powinien mieć stały dostęp do wody i możliwość częstego wychodzenia na zewnątrz. Parcie na mocz jest dla niego męczące, a powstrzymywanie oddawania moczu nie sprzyja zdrowieniu.

Merck określa zakażenie jako sporadyczne, gdy w ciągu ostatnich 12 miesięcy wystąpiły mniej niż 3 epizody. Gdy objawy ustąpią po leczeniu, kontrolne badanie moczu zwykle nie jest potrzebne.

Dieta zyskuje znaczenie, gdy zakażeniu towarzyszą kamienie. Bakterie wytwarzające ureazę, głównie gronkowce i Proteus, alkalizują mocz i sprzyjają powstawaniu kryształów struwitu. Według Merck większość struwitów u psów powstaje właśnie przy takim zakażeniu.

Struwity rozpuszcza się specjalną karmą podawaną razem z lekiem przeciwbakteryjnym. Szczegóły opisuje tekst, który omawia dietę przy struwitach, a rodzaj takich karm przybliża artykuł o tym, czym jest dieta urinary przy kamieniach struwitowych.

Rozrzedzony mocz - ważny przy kamieniach, nie lek na zakażenie

Woda przy chorobach pęcherza wymaga ostrożnego podejścia. Merck wymienia rozcieńczony mocz wśród czynników ryzyka zakażenia, a mocz zagęszczony, o wysokiej osmolalności, opisuje jako działający ochronnie.

Jednocześnie przy kamicy moczowej rozcieńczony mocz jest celem profilaktyki. Merck zaleca psom po szczawianach wapnia ciężar właściwy moczu poniżej 1,020. Ta pozorna sprzeczność oznacza, że ilość wody w diecie dobiera się do konkretnego problemu.

Podobnie jest przy struwitach. Merck zaleca psom skłonnym do struwitów jałowych odczyn moczu 6-6,5 i ciężar właściwy poniżej 1,020. Przy struwitach związanych z zakażeniem podstawą jest jednak wyleczenie infekcji, a nie sama ilość wody.

SytuacjaRola dietyRola wody
Pojedyncze zapalenie bez kamienizwykle bez specjalnej dietystały dostęp do świeżej wody, bez wymuszania picia
Zapalenie ze struwitamikarma rozpuszczająca jako jedyny pokarm, razem z lekiemwedług Merck ciężar właściwy moczu w trakcie leczenia poniżej 1,025
Zapalenie u psa po szczawianachkarma mokra o obniżonej zawartości białka, wapnia i soduciężar właściwy moczu poniżej 1,020
Nawracające zapaleniazależnie od przyczyny ustalonej w diagnostycezależnie od przyczyny; rozcieńczony mocz bywa czynnikiem ryzyka

Rozcieńczony mocz i wzmożone pragnienie towarzyszą też chorobom, które materiały kongresu WSAVA wymieniają wśród częstych przyczyn nadmiernego picia, w tym przewlekłej chorobie nerek i cukrzycy. Nawracające zakażenia u psa, który dużo pije, są więc sygnałem, by poszukać przyczyny wzmożonego pragnienia.

Żurawina, D-mannoza i probiotyki - co wiadomo

Preparaty z żurawiną, D-mannozą, probiotykami i doustnymi glikozaminoglikanami są popularne wśród opiekunów. Podręcznik Merck ocenia jednak, że dowody na ich skuteczność w zapobieganiu zakażeniom pęcherza są słabe.

Słabe dowody nie oznaczają, że preparaty te na pewno nie działają, tylko że brakuje badań, które by to potwierdzały. Nie powinny jednak odwlekać wizyty u lekarza ani posiewu moczu.

Taki suplement nie zastępuje leczenia przeciwbakteryjnego ani diagnostyki. Jeśli opiekun chce go stosować, warto omówić to z lekarzem, zwłaszcza u psa na diecie leczniczej, by preparat nie kolidował z karmą ani z lekami.

Probiotyki bywają też podawane w trakcie i po antybiotykoterapii z myślą o przewodzie pokarmowym. Ten temat rozwija tekst o tym, co wiadomo o tym, jak działają probiotyki podawane po antybiotyku.

Nawracające zapalenia - kiedy szukać kamieni

Merck uznaje zapalenie pęcherza za nawracające, gdy w ciągu 12 miesięcy wystąpiły co najmniej 3 epizody, w ciągu 6 miesięcy co najmniej 2, albo gdy zakażenie wróciło w ciągu 3 miesięcy od poprzedniego.

W takiej sytuacji szuka się przyczyny, która podtrzymuje zakażenie. Mogą nią być kamień, polip lub guz w pęcherzu, zakażenie nerek albo gruczołu krokowego. Jeśli to możliwe, ognisko się usuwa i eliminuje czynniki sprzyjające ponownym zakażeniom.

Dlatego przy nawrotach diagnostyka zwykle obejmuje badania obrazowe pęcherza, a leczenie prowadzi się na podstawie posiewu i antybiogramu. Gdy przyczyną okazują się kamienie, ich rodzaj wyznacza dalszą dietę.

Merck zaznacza też, że bakterie w moczu bez objawów zwykle nie wymagają leczenia. Wyjątkiem jest między innymi pies, który miał struwity, a w posiewie wykryto bakterie wytwarzające ureazę.

Kiedy do weterynarza: gdy pies często oddaje małe ilości moczu, ma krew w moczu lub wyraźnie się męczy przy oddawaniu moczu. Natychmiastowej pomocy wymaga pies, który próbuje oddać mocz bez efektu.

Najczęstsze pytania

Czy zapalenie pęcherza u psa może minąć samo?

Bakteryjne zapalenie z objawami wymaga leczenia dobranego przez lekarza. Merck odróżnia je od bakterii w moczu bez objawów, które zwykle się nie leczy. O tym, z którą sytuacją ma się do czynienia, decyduje lekarz po badaniu moczu i posiewie.

Czy przy zapaleniu pęcherza trzeba zmienić karmę?

Przy pojedynczym zapaleniu bez kamieni zwykle nie ma takiej potrzeby. Zmiana karmy jest potrzebna, gdy zakażeniu towarzyszą kamienie, na przykład struwity, które rozpuszcza się specjalną karmą razem z leczeniem przeciwbakteryjnym.

Czy żurawina zapobiega zapaleniu pęcherza u psa?

Podręcznik Merck ocenia dowody na skuteczność żurawiny, D-mannozy i probiotyków jako słabe. Takie preparaty nie zastępują leczenia ani diagnostyki, a ich stosowanie u psa na diecie leczniczej warto uzgodnić z lekarzem.

Czy pies z zapaleniem pęcherza powinien pić więcej?

Pies powinien mieć stały dostęp do świeżej wody, ale wymuszanie picia nie leczy zakażenia. Merck wymienia nawet rozcieńczony mocz wśród czynników ryzyka zapalenia. Inaczej jest przy kamicy, gdzie rozrzedzony mocz jest celem profilaktyki.

Dlaczego suki częściej chorują na zapalenie pęcherza?

Według Merck suki mają krótszą cewkę moczową, położoną blisko odbytu. Bakterie z okolicy krocza łatwiej przedostają się wtedy do pęcherza. Ryzyko zwiększają też wady anatomiczne, takie jak srom schowany w fałdach skóry.

Źródła

Artykuł ma charakter informacyjny. Dietę psa przy chorobie zawsze warto ustalić z lekarzem weterynarii, który zna wyniki badań zwierzęcia.

Czytaj dalej