Kiedy dodatkowa woda naprawdę ma znaczenie
Zdrowy pies z dostępem do świeżej wody zwykle sam reguluje ilość wypijanych płynów. Zwiększanie ilości wody w diecie ma szczególny sens w dwóch sytuacjach: przy kamicy moczowej i przy przewlekłej chorobie nerek.
Przy kamicy chodzi o rozrzedzenie moczu. ACVIM zaleca u psów po szczawianach, moczanach i cystynie utrzymywanie ciężaru właściwego moczu nie wyższego niż 1,020. Im bardziej rozcieńczony mocz, tym mniejsze stężenie składników tworzących kryształy.
Przy chorobie nerek chodzi o zapobieganie odwodnieniu. Podręcznik Merck opisuje proste sposoby zwiększania ilości wody u psów z niewydolnymi nerkami, z których korzysta się, zanim konieczne staną się płyny podawane przez lekarza. Punktem wyjścia jest zawsze norma dziennego picia u psa.
Merck zaznacza, że nie każdy pies z podwyższonymi wskaźnikami nerkowymi wymaga płynów podawanych podskórnie. Domowe sposoby zwiększania ilości wody w diecie są więc pierwszym krokiem, a płyny od lekarza dołącza się w późniejszych etapach lub gdy pies sam pije za mało.
Miski i woda - zmiany w otoczeniu
Merck wymienia wśród sposobów nawodnienia psa kilka źródeł świeżej wody w domu. W praktyce oznacza to:
- kilka misek w miejscach, w których pies spędza najwięcej czasu,
- miskę w pobliżu legowiska i miejsca karmienia,
- wodę zabieraną na dłuższe spacery i podróże,
- codzienne mycie misek i wymianę wody na świeżą.
Psy mogą się różnić upodobaniami co do naczynia i miejsca picia. Jeśli pies pije niechętnie, można wypróbować miskę z innego materiału, szerszą lub płytszą, albo poidło z płynącą wodą, i obserwować, z którego naczynia korzysta częściej.
Latem miska na zewnątrz powinna stać w cieniu, a wodę wymienia się częściej niż zwykle. Zimą warto pilnować, by woda w misce na zewnątrz nie zamarzła.
Przy kilku zwierzętach w domu przydaje się osobna miska dla psa, który powinien pić więcej. Pozwala to też zmierzyć, ile faktycznie wypija.
Woda ukryta w jedzeniu
Podstawowym sposobem zalecanym przez ACVIM jest podawanie wody razem z posiłkiem. Podręcznik Merck podaje, że sucha karma zawiera zwykle około 10 procent wody, a karma w puszkach od 68 do 78 procent.
W przeliczeniu oznacza to, że 100 g suchej karmy wnosi około 10 g wody, a 100 g karmy mokrej od około 68 do 78 g. Przy tej samej ilości pożywienia różnica w ilości wody jest więc kilkukrotna.
| Sposób | Ile wody wnosi | Na co uważać |
|---|---|---|
| Sucha karma | około 10 procent wody | sama wnosi niewiele wody, pies musi pić więcej z miski |
| Karma mokra | 68-78 procent wody; ACVIM za karmy o dużej wilgotności uznaje te powyżej 75 procent | przy diecie leczniczej tylko mokra wersja karmy zaleconej przez lekarza |
| Woda dolewana do suchej karmy | zależnie od ilości dolanej wody | ACVIM dopuszcza ten sposób jako alternatywę dla karmy mokrej |
| Bulion o niskiej zawartości sodu dolewany do karmy | zależnie od ilości | bez soli, przypraw, cebuli i czosnku |
Przejście z suchej karmy na mokrą rozkłada się na kilka dni, by nie obciążyć przewodu pokarmowego. Zasady stopniowego przechodzenia opisuje tekst o tym, jak przebiega stopniowa zmiana karmy.
U psa na diecie leczniczej postać karmy zmienia się dopiero po rozmowie z lekarzem. Różnice między wersjami tej samej karmy przybliża tekst, który porównuje mokrą wersję karmy weterynaryjnej z suchą.
Wodę do suchej karmy dolewa się bezpośrednio przed podaniem. Rozmoczonej karmy nie zostawia się w misce na wiele godzin, a niezjedzone resztki usuwa się po posiłku.
Czego unikać przy zachęcaniu do picia
Nie każdy sposób na zwiększenie pragnienia jest dobry. ACVIM zauważa, że suche karmy z dużą ilością sodu pobudzają pragnienie, ale ich efekt wydaje się krótkotrwały, rzędu 3-6 miesięcy. Nie powinny zastępować karmy mokrej, chyba że opiekun nie może jej stosować.
- Nie dosala się jedzenia ani wody, by pies więcej pił.
- Nie używa się bulionów z kostki ani zup przygotowanych dla ludzi, które zawierają dużo soli i przypraw.
- Nie podaje się mleka jako zamiennika wody.
- Nie zmienia się samodzielnie karmy leczniczej na zwykłą karmę mokrą.
- Nie zmusza się psa do picia, na przykład wlewaniem wody do pyska.
Psu z chorobą nerek nigdy nie ogranicza się wody, nawet gdy często oddaje mocz. Merck zaznacza, że gdy zwierzę samo nie wypija wystarczająco dużo, lekarz rozważa płyny podawane dodatkowo, a nie mniejszą ilość wody w misce.
Kiedy do weterynarza: gdy pies nagle przestaje pić lub pije znacznie mniej niż zwykle, zwłaszcza jeśli równocześnie nie je, wymiotuje albo jest osłabiony. Taka zmiana u psa z chorobą nerek grozi odwodnieniem i wymaga szybkiej oceny.
Jak ocenić, czy zmiany działają
Najprostszą metodą domową jest pomiar ilości wypijanej wody przez kilka dni przed zmianą i po niej. Trzeba przy tym pamiętać, że po przejściu na karmę mokrą pies pije z miski mniej, choć łącznie zwykle przyjmuje więcej wody.
Dla psów z kamicą lepszą miarą jest ciężar właściwy moczu, który ocenia lekarz. Cel według ACVIM to wartość nie wyższa niż 1,020. Jeśli wynik jest wyższy, ilość wody w diecie trzeba dalej zwiększać.
Pomocną wskazówką w domu bywa też ilość oddawanego moczu. Gdy pies dostaje więcej wody, zwykle częściej wychodzi na zewnątrz, a mocz jest jaśniejszy. Nie zastępuje to jednak badania moczu, bo kolor zależy także od innych czynników.
W skrócie: kilka misek ze świeżą wodą, karma mokra lub woda dolewana do suchej karmy i bulion bez soli to najprostsze sposoby. Słona karma działa krótko, a skuteczność zmian najlepiej ocenia badanie moczu.
