Co podawać psu z biegunką w pierwszej dobie?
Ostry nieżyt żołądka i jelit to nagły stan zapalny, który najczęściej objawia się biegunką. Wywołuje go zmiana karmy, stres, zakażenie, a często przyczyny nie udaje się ustalić. Większość takich epizodów mija w ciągu kilku dni do tygodnia przy właściwym postępowaniu.
Pierwsza zasada dotyczy wody. Pies powinien mieć do niej stały dostęp, ale nie zmusza się go do picia. Częstsze wyjścia na zewnątrz zmniejszają ryzyko wypadków w domu i pozwalają obserwować wygląd kału.
Druga zasada to odciążenie jelit. Na czas biegunki rezygnuje się z przysmaków, gryzaków i tłustego jedzenia, a zwykłą karmę zastępuje dietą lekkostrawną o niskiej zawartości tłuszczu. Szersze zasady żywienia przy takich kłopotach omawia artykuł o diecie przy kłopotach żołądkowo-jelitowych.
Pies, który mimo biegunki je, pije i zachowuje się normalnie, zwykle nie wymaga pomocy w trybie nagłym. Gdy objawy nie mijają, umawia się wizytę u lekarza prowadzącego.
Co obserwować w domu
Od pierwszych godzin dobrze jest notować kilka rzeczy. Te informacje pomagają ocenić, czy wystarczy dieta, czy potrzebny jest lekarz:
- liczbę wypróżnień i konsystencję kału,
- kolor kału, zwłaszcza czarny, smolisty albo ze świeżą krwią,
- wymioty i ich liczbę,
- apetyt i chęć do picia,
- poziom energii, ból przy dotyku brzucha.
Czy potrzebna jest przerwa w jedzeniu?
Część poradników uczelni weterynaryjnych dopuszcza u psa z łagodną biegunką wstrzymanie jedzenia na 12-24 godziny, a potem przejście na dietę lekką. Woda zostaje dostępna przez cały czas.
U szczeniąt, psów starszych i przewlekle chorych o przerwie w karmieniu decyduje lekarz weterynarii. Te grupy szybciej wymagają oceny lekarskiej, więc zamiast eksperymentować z głodówką, lepiej od razu skonsultować postępowanie.
Biegunka u psa - co podawać w diecie lekkiej?
Dietę lekkostrawną można oprzeć na weterynaryjnej karmie jelitowej albo na prostych produktach gotowanych w domu. Karma weterynaryjna jest przygotowana z myślą o łatwym trawieniu i to ją lekarze zalecają w większości ostrych przypadków.
Przewaga karmy weterynaryjnej polega na tym, że jest pełnoporcjowa. Można ją podawać dłużej niż domową dietę lekką, zgodnie z zaleceniem lekarza, i nie trzeba potem drugi raz zmieniać jedzenia.
| Produkt | Jak podać | Na co uważać |
|---|---|---|
| Weterynaryjna karma jelitowa | Według zaleceń lekarza i opisu na opakowaniu | Gwałtowna zmiana karmy sama w sobie obciąża jelita |
| Gotowany kurczak | Chude mięso, bez skóry, przypraw i dodatku tłuszczu | Coraz częstsze uczulenie na kurczaka może ograniczać skuteczność |
| Chuda mielona wołowina | Ugotowana, z odlanym tłuszczem | Zamiennik dla psów, które źle znoszą drób |
| Biały ryż | Ugotowany do miękkości | Podstawa węglowodanów w diecie lekkiej |
| Gotowany makaron | Bez sosów i przypraw | Zamiennik ryżu |
Domowa dieta lekka powinna być prosta: jedno źródło chudego białka i jedno źródło węglowodanów, bez sosów, przypraw i dodatków. Przy tak krótkiej liście składników łatwiej zauważyć, czy pies dobrze ją toleruje.
Proporcje i wielkość porcji dobiera się do psa, a przy wątpliwościach ustala z lekarzem. Szczegóły przygotowania, zalety i ograniczenia opisuje tekst o domowym posiłku z kurczaka i ryżu.
Gdy pies źle reaguje na któryś składnik, zastępuje się go innym. Przy podejrzeniu alergii pokarmowej lekarz może zalecić białko, którego pies wcześniej nie jadł, np. kaczkę lub królika, albo karmę z białkiem hydrolizowanym, czyli rozłożonym na małe fragmenty.
Czego nie podawać psu z biegunką?
Lista rzeczy, z których rezygnuje się na czas biegunki, jest krótka, ale łatwo o niej zapomnieć w pierwszym odruchu pomocy:
- tłustych resztek ze stołu i bogatych w tłuszcz przysmaków, dopóki biegunka nie minie,
- leków przeciwbiegunkowych dla ludzi, chyba że zaleci je lekarz weterynarii,
- antybiotyków bez badania i bez przepisu lekarza,
- dużych ilości błonnika podawanych na własną rękę,
- gwałtownej zmiany karmy na inną „lepszą”.
Antybiotyki pomagają przy określonych zakażeniach bakteryjnych i pierwotniakowych, ale ich nadużywanie zaburza równowagę bakterii jelitowych i sprzyja oporności. Dlatego stosuje się je wyłącznie z przepisu lekarza.
Także dobre intencje mogą zaszkodzić. Nagła zmiana karmy dodatkowo obciąża przewód pokarmowy, a nadmiar błonnika potrafi nasilić objawy zamiast je łagodzić.
Czy probiotyk albo błonnik pomogą przy biegunce?
Probiotyki zawierają pożyteczne bakterie, które mają wspierać jelita, ograniczać bakterie szkodliwe i przyspieszać powrót do zdrowia po biegunce. Lekarz może zalecić weterynaryjny probiotyk jako uzupełnienie leczenia.
Probiotyki są na ogół bezpieczne, choć zdarza się uczulenie na substancje smakowe lub nośniki w preparacie. Nie każdy probiotyk działa, a wyniki bywają różne. Kiedy ich podawanie ma sens, wyjaśnia tekst o probiotykach wspierających jelita psa.
Błonnik działa szybko i często poprawia konsystencję kału już w ciągu doby. Błonnik rozpuszczalny spowalnia trawienie i pomaga uformować kał, a nierozpuszczalny przyspiesza pasaż jelitowy. Ze względu na ryzyko nasilenia objawów ilość dobiera się starannie, najlepiej z lekarzem.
W ciężkich lub przewlekłych przypadkach mówi się też o przeszczepie mikrobioty kałowej od zdrowego dawcy. Bywa obiecujący, ale jego skuteczność nie została potwierdzona, więc nie jest metodą pierwszego wyboru przy zwykłej biegunce.
Kiedy z biegunką trzeba iść do weterynarza?
Kiedy do weterynarza: biegunka trwa ponad 48 godzin, kał jest wyraźnie krwisty albo czarny i smolisty, pies wymiotuje, jest apatyczny, ma bolesny brzuch albo odmawia jedzenia i picia. Wcześniej do lekarza trafiają też szczenięta, zwłaszcza niezaszczepione, psy starsze i przewlekle chore.
Odwodnienie zdradzają apatia, brak apetytu i niechęć do picia. Przy biegunce i wymiotach pies traci płyny i elektrolity, co obciąża nerki. Na co dzień ilość wypijanej wody pomaga ocenić tekst o tym, ile wody potrzebuje pies.
Biegunka może też być objawem choroby ogólnoustrojowej, a odkładanie wizyty utrudnia leczenie. Długo trwająca biegunka prowadzi do utraty masy ciała, niedoborów składników odżywczych i odwodnienia.
Czarny, smolisty kał to sygnał, którego nie wolno lekceważyć. Jego przyczyną mogą być ciała obce, zakażenia, urazy, nowotwory albo wrzody, a każda z nich wymaga diagnostyki.
Na wizytę przydaje się próbka świeżego kału i lista wszystkiego, co pies zjadł w ostatnich dniach, łącznie z przysmakami. Pytania o dietę, które dobrze zadać przy tej okazji, zebrano w tekście o rozmowie z lekarzem o żywieniu psa.
Lekarz zwykle zaczyna od badania kału w kierunku pasożytów. Przy objawach ogólnych zleca badanie krwi, a przy podejrzeniu niedrożności zdjęcie RTG. Do kontroli wraca się także wtedy, gdy dieta lekka nie przynosi poprawy po 2-3 dniach.
Dalsze postępowanie zależy od przyczyny. Przy pasożytach podstawą jest odrobaczenie, psu odwodnionemu podaje się płyny, a w razie potrzeby lekarz włącza leki przeciwwymiotne, przeciwbiegunkowe lub osłonowe. Dieta pozostaje częścią leczenia także wtedy, gdy pies dostaje leki.
Co dalej, gdy kał wraca do normy?
Dieta lekka nie jest zbilansowana, dlatego stosuje się ją tylko przez kilka dni. Powrót do zwykłej karmy przeprowadza się stopniowo, bo nagła zmiana jedzenia może ponownie rozstroić jelita.
Jeśli biegunka zaczęła się zaraz po zmianie karmy, wraca się do poprzedniej, a nową wprowadza wolniej. Plan przejścia z diety lekkiej na zwykłe posiłki, z wielkością porcji i liczbą karmień, zawiera tekst o tym, jak stopniowo wracać do zwykłej karmy.
Przez kilka dni po epizodzie biegunki psa obserwuje się dalej. Nawrót luźnego kału w trakcie powrotu do karmy oznacza zwykle, że zmiany szły za szybko albo przyczyna nie minęła. Wtedy wraca się do diety lekkiej i konsultuje dalsze kroki z lekarzem.
Gdy biegunka nie mija albo wraca co kilka tygodni, problem może być przewlekły i wymaga innego podejścia do diety. Różnice opisuje artykuł o biegunce nagłej i trwającej tygodniami.
W skrócie: woda bez ograniczeń, krótko dieta lekkostrawna i niskotłuszczowa, bez tłustych przysmaków i bez leków dla ludzi. Do lekarza po 48 godzinach bez poprawy, przy krwi w kale, wymiotach, apatii oraz od razu ze szczeniętami, psami starszymi i przewlekle chorymi.
