Limit 10 procent: ile miejsca w diecie zostaje na nagrody
Tufts Cummings School zaleca, by przysmaki dostarczały mniej niż 10 procent dziennej energii. Resztę zapewnia karma, której skład dobrano do choroby. Gdy nagród jest więcej, rozcieńczają one dietę i zmieniają zaplanowany bilans białka oraz miedzi.
W praktyce oznacza to niewielkie kawałki i liczenie wszystkiego, co pies zjada poza miską - także jedzenia do podawania tabletek. Ogólne zasady łączenia nagród z dietą leczniczą opisuje tekst, w którym omówiono przysmaki przy diecie weterynaryjnej.
Najprostszym rozwiązaniem jest odłożenie rano części dziennej porcji karmy weterynaryjnej i podawanie jej w ciągu dnia jako nagrody. Pies dostaje wtedy dokładnie ten skład, który zalecił lekarz, a liczba nagród nie zmienia bilansu diety. Ułatwia to też szkolenie i częste nagradzanie.
Duży przysmak można też dzielić na kilka części, co pozwala nagradzać częściej bez zwiększania łącznej ilości zjedzonej w ciągu dnia.
Wybór konkretnych produktów zależy od tego, co dzieje się z wątrobą psa. Inaczej nagradza się psa z przeciekiem wrotno-systemowym, a inaczej psa z nadmiarem miedzi - tło opisuje tekst o tym, jak wygląda żywienie przy rozpoznanej chorobie wątroby.
Zasady obowiązują także wtedy, gdy pies czuje się dobrze. Tufts Cummings School zwraca uwagę, że część psów z przeciekiem wygląda i zachowuje się normalnie, a chorobę wykrywa się dopiero w rutynowych badaniach krwi.
Po epizodzie encefalopatii: przysmaki bez mięsa
U psów z przeciekiem wrotno-systemowym krew omija wątrobę, która nie przetwarza właściwie toksyn i produktów przemiany materii. Tufts Cummings School opisuje, że w ciężkich przypadkach pies może wpatrywać się w ścianę, chwiać się jak pijany albo dostawać drgawek, zwłaszcza po posiłkach.
Tufts zaleca, by psy po przebytej encefalopatii wątrobowej nie dostawały mięsa ani przysmaków bogatych w białko. Białko jaj, nabiału i soi rzadziej wywołuje encefalopatię niż mięso i podroby, ale też wlicza się do dziennej puli białka.
Jako lepsze propozycje Tufts wymienia:
- herbatniki i ciastka bez mięsa,
- płatki śniadaniowe,
- owoce i warzywa nietoksyczne dla psów.
Ciastka i płatki dla ludzi podaje się dopiero po sprawdzeniu składu. Dla psów toksyczne są m.in. czekolada, winogrona i rodzynki, orzechy makadamia oraz ksylitol, obecny w części wyrobów „bez cukru”.
Tolerancja białka zmienia się w czasie
Wrodzone przecieki wrotno-systemowe częściej występują u małych psów, np. yorkshire terierów, maltańczyków i cairn terierów. Tufts Cummings School podkreśla, że tolerowana ilość białka jest u każdego psa inna. Leki mogą ją zwiększać, a po chirurgicznym zamknięciu przecieku białko w diecie można z czasem podnosić.
Lista dozwolonych przysmaków nie jest więc ustalona raz na zawsze. Po każdej zmianie leczenia warto zapytać lekarza, czy zmieniają się też zasady nagradzania. Dieta i leki łagodzą objawy, ale - jak zaznacza Tufts - nie naprawiają samych naczyń.
Hepatopatia miedziowa: nagrody ubogie w miedź
Przy nadmiarze miedzi w wątrobie dieta ma ograniczać ten pierwiastek ze wszystkich źródeł. Tufts Cummings School wymienia jako możliwe przysmaki o niskiej zawartości miedzi m.in. ser, jabłka i jajka na twardo, zaznaczając, że nie każdy z nich pasuje do każdego psa.
Ser i jajka dostarczają białka, więc u psa, który ma jednocześnie skłonność do encefalopatii, ich ilość ustala lekarz. Miedź mogą zawierać też gryzaki dentystyczne i gotowe przysmaki, dlatego Tufts radzi pytać producentów o jej zawartość i porównywać ją z wartościami dla diety.
Na liście produktów do sprawdzenia warto umieścić:
- gotowe przysmaki i ciastka dla psów,
- gryzaki i przysmaki dentystyczne,
- pasty i kieszonki do podawania tabletek,
- smakowe suplementy i preparaty w formie kąsków.
Ograniczanie miedzi obejmuje także wodę i suplementy. Szczegóły zawiera tekst, który opisuje ograniczanie miedzi w karmie i wodzie.
Ksylitol i produkty „bez cukru” - zagrożenie dla wątroby
Ksylitol to słodzik obecny w wielu produktach dla ludzi. Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) ostrzega, że zatrucie nim może zabić psa, a wśród objawów wymienia m.in. wymioty, osłabienie, zmniejszoną aktywność, trudności z chodzeniem, drżenia, drgawki, zaburzenia krzepnięcia i niewydolność wątroby.
Według FDA objawy mogą pojawić się już po 20 minutach od zjedzenia. Ksylitol może znajdować się m.in. w:
- gumach do żucia, cukierkach i miętówkach bez cukru,
- dżemach i masłach orzechowych bez cukru,
- deserach bez cukru,
- pastach do zębów i płynach do płukania ust,
- syropach, lekach w płynie i niektórych suplementach diety.
Na opakowaniach ksylitol bywa opisany jako cukier brzozowy, cukier drzewny lub ekstrakt z kory brzozy. Przy chorej wątrobie ostrożność wobec takich produktów jest tym bardziej uzasadniona.
Kiedy do weterynarza: natychmiast, jeśli pies zjadł produkt z ksylitolem - FDA zaleca pilny kontakt z lekarzem weterynarii, całodobową lecznicą lub ośrodkiem toksykologicznym. Szybkiej wizyty wymaga też pies z przeciekiem lub chorobą wątroby, który po zjedzeniu przysmaku staje się otępiały, chwiejny albo dostaje drgawek.
Zestawienie: przysmaki dla psa z chorą wątrobą według rozpoznania
| Sytuacja | Przykłady podawane przez źródła | Czego unikać |
|---|---|---|
| Po epizodzie encefalopatii, przeciek wrotno-systemowy | herbatniki bez mięsa, płatki śniadaniowe, nietoksyczne owoce i warzywa | mięso, podroby, przysmaki bogate w białko |
| Hepatopatia miedziowa | ser, jabłka, jajka na twardo - w ilości uzgodnionej z lekarzem | przysmaki i gryzaki o nieznanej zawartości miedzi |
| Każda choroba wątroby | nagrody mieszczące się w 10 procentach dziennej energii | produkty z ksylitolem, w tym wyroby „bez cukru” |
Każdy nowy przysmak warto zapisać w dzienniku żywienia psa razem z datą. Gdy pojawią się objawy, łatwiej wtedy ustalić, czy mogą mieć związek z jedzeniem.
Podobną zasadę liczenia każdej nagrody w bilansie diety stosuje się przy innych chorobach, np. gdy dobiera się nagrody dla psa po zapaleniu trzustki.
