Przysmaki dla psa z zapaleniem trzustki - co mówią źródła?
Przy łagodnym zapaleniu trzustki psy zwykle przechodzą na karmę niskotłuszczową i niskotłuszczowe przysmaki. Jedno bez drugiego nie działa, bo tłusty kąsek potrafi zniweczyć efekt starannie dobranej karmy.
Za częsty czynnik ryzyka choroby u psów uważa się zjadanie odpadków, dużych ilości resztek ze stołu i innego nieodpowiedniego jedzenia. Dlatego po zapaleniu trzustki resztki z ludzkich posiłków znikają z menu psa. Szersze zasady opisuje tekst o zasadach żywienia po zapaleniu trzustki.
Za przysmak uważa się wszystko, co pies dostaje poza pełnoporcjową karmą: smakołyki, gryzaki, suplementy i jedzenie, w którym podaje się leki, zarówno kupione, jak i przygotowane w domu.
Przysmaki mają swoją rolę: służą jako nagroda w szkoleniu, urozmaicenie dnia i element budowania więzi z psem. W nadmiarze zaburzają jednak bilans karmy podstawowej i sprzyjają tyciu.
Gdy pies ma chorobę przewlekłą, wrażliwy przewód pokarmowy albo je karmę weterynaryjną, zwykłe przysmaki mogą być nieodpowiednie. Dlatego ich wybór omawia się z lekarzem.
Ile przysmaków dziennie? Zasada 10 procent
Przysmaki powinny dostarczać mniej niż 10% dziennej energii psa. Co najmniej 90% kalorii ma pochodzić z pełnoporcjowej karmy, także weterynaryjnej. Przysmak nigdy nie zastępuje posiłku. Przykładowo pies, który zjada 100 kcal dziennie, może dostać najwyżej 10 kcal w przysmakach.
Tabela pokazuje orientacyjny dzienny limit kalorii z przysmaków dla przeciętnego zdrowego, dorosłego psa w idealnej kondycji. Psu choremu lub z nadwagą zapotrzebowanie energetyczne wyznacza lekarz.
| Masa ciała psa | Najwyżej kcal z przysmaków dziennie |
|---|---|
| 2 kg | 14 |
| 4 kg | 24 |
| 6 kg | 32 |
| 8 kg | 40 |
| 10 kg | 47 |
| 15 kg | 64 |
| 20 kg | 79 |
| 25 kg | 94 |
| 30 kg | 108 |
| 35 kg | 121 |
| 40 kg | 134 |
| 45 kg | 146 |
Kaloryczność przysmaków kupnych odczytuje się z etykiety, a gdy jej brak, pyta producenta. Przy diecie niskotłuszczowej równie ważny jest skład, który przelicza się tak samo jak karmę, co opisuje tekst o przeliczaniu tłuszczu w karmie i przysmakach.
Warzywa i owoce jako niskotłuszczowa przekąska
Warzywa i owoce są dobrym wyborem dla wielu psów, bo zwykle zawierają mało białka, tłuszczu, sodu i fosforu. Przykłady z wytycznych szpitala weterynaryjnego Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davis:
- 50 g surowej młodej marchewki - 18 kcal,
- 78 g gotowanej marchewki - 27 kcal,
- 180 g gotowanej cukinii - 28 kcal,
- 63 g gotowanej zielonej fasolki - 22 kcal,
- 31 g surowego jabłka ze skórką - 14-16 kcal,
- 76 g arbuza - 23 kcal,
- 35 g surowej gruszki - 20 kcal,
- 51 g pieczonej dyni piżmowej - 21 kcal,
- 28 g rozgniecionego banana - 25 kcal,
- jedna średnia truskawka, 12 g - 4 kcal.
Warzywa i owoce kroi się na kawałki dopasowane do wielkości psa, żeby ograniczyć ryzyko zadławienia. Nowy produkt wprowadza się w małej ilości i obserwuje, jak pies go znosi. Warzywa podaje się bez masła, soli, sosów i przypraw, które zmieniłyby ich skład.
Nawet przy niskotłuszczowej przekąsce lekarz może mieć zastrzeżenia, np. przy chorobach towarzyszących. Wytyczne zalecają omówienie konkretnych przysmaków z lekarzem, bo niektóre produkty nie są wskazane w każdej sytuacji.
Czego unikać po zapaleniu trzustki?
Ta sama porcja różnych produktów dostarcza bardzo różnej ilości energii. Według zestawienia Światowego Stowarzyszenia Lekarzy Weterynarii Małych Zwierząt (WSAVA) jeden produkt może wyczerpać dzienny limit przysmaków małego psa:
- ser żółty typu cheddar, 28 g - 120 kcal,
- masło orzechowe, 1 łyżka - 81 kcal,
- herbatnik typu digestive, 1 sztuka - 75 kcal,
- suszone ucho świni, 56 g - 242 kcal,
- gryzak ze skóry surowej, 190 g - 700 kcal.
Dla porównania 28 g chudej, gotowanej piersi z kurczaka bez skóry to 47 kcal. Ser czy masło orzechowe są przy tym produktami bogatymi w tłuszcz, więc po zapaleniu trzustki nie traktuje się ich jak nagrody.
Poza listą skreśla się też:
- resztki ze stołu i wszystko, co pies mógłby wyjeść ze śmietnika,
- kości, gotowane i surowe, oraz bardzo twarde gryzaki, np. poroże i kopyta,
- surowe przysmaki odzwierzęce, które mogą przenosić drobnoustroje chorobotwórcze,
- produkty toksyczne dla psów: czekoladę, orzechy makadamia, cebulę, szalotkę, czosnek, por, szczypiorek, winogrona, rodzynki, koryntki, sułtanki, ksylitol, alkohol, surowe ciasto drożdżowe oraz napoje z kofeiną: kawę, herbatę i napoje energetyczne.
Kości są groźne niezależnie od diety. Pogryzione lub połknięte mogą poważnie uszkodzić przewód pokarmowy, a bardzo twarde gryzaki i przysmaki o ostrych krawędziach szkodzą też zębom.
Kiedy do weterynarza: gdy po zjedzeniu tłustego jedzenia, resztek lub nowego przysmaku pojawiają się wymioty, ból brzucha, osłabienie albo brak apetytu. U psa po zapaleniu trzustki mogą to być objawy nawrotu. Zjedzenie produktu toksycznego wymaga kontaktu z lekarzem od razu.
Nagroda z codziennej porcji karmy
Najprostszym rozwiązaniem jest odliczenie części dziennej porcji karmy weterynaryjnej i podawanie jej jako nagrody. Pies dostaje wtedy przekąskę o dokładnie znanym składzie, a dzienny bilans tłuszczu się nie zmienia.
Nagroda nie musi też być jedzeniem. Wspólna zabawa, dłuższy spacer czy krótki trening z pochwałą dają psu podobną satysfakcję, a nie obciążają diety. Gdy pies dostaje gryzak lub zabawkę do żucia, zawsze robi to pod nadzorem.
Przy diecie weterynaryjnej pytanie o przysmaki dobrze zadać przy wizycie kontrolnej. Szerzej omawia je tekst o przysmakach przy karmie weterynaryjnej.
Utrzymanie prawidłowej masy ciała ma duże znaczenie dla zdrowia psa, a nadmiar przysmaków sprzyja tyciu. Kontrolę ułatwia regularna ocena sylwetki psa.
W skrócie: przysmaki po zapaleniu trzustki to mniej niż 10% dziennej energii, wyłącznie niskotłuszczowe. Dobrym wyborem są wybrane warzywa i owoce oraz część porcji karmy weterynaryjnej. Ser, masło orzechowe, resztki ze stołu, kości i suszone gryzaki odpadają.
