Dlaczego posiłek i zastrzyk idą w parze?
Dawka insuliny ustalona przez lekarza zakłada, że pies zje określoną ilość jedzenia o określonej porze. Insulina obniża poziom glukozy także wtedy, gdy pies nie zjadł, dlatego posiłek i zastrzyk planuje się razem.
Pory posiłków to jeden z filarów, na których opiera się żywienie psa leczonego insuliną. Pozostałe to stała karma, przewidywalne porcje i kontrola masy ciała.
Wytyczne AAHA zalecają u psów dwa posiłki tej samej wielkości dziennie, podawane w porze każdego zastrzyku. Cel leczenia to brak objawów cukrzycy bez epizodów zbyt niskiego poziomu glukozy, a powtarzalny rytm posiłków bardzo w tym pomaga.
Ta sama zasada dotyczy wielkości porcji. Posiłek mniejszy niż zwykle przy niezmienionej insulinie oznacza mniej glukozy do zagospodarowania, a większy - więcej. Dlatego karmę waży się, a nie odmierza „na oko”.
Jak ustalić godziny posiłków możliwe do utrzymania?
Według podręcznika Merck przy insulinie podawanej dwa razy dziennie pies dostaje dwa posiłki o jednakowej kaloryczności, każdy tuż przed zastrzykiem. Wersja podręcznika dla właścicieli podkreśla, że ilość i porę posiłków ustala lekarz.
Ta sama publikacja przestrzega przed samodzielnymi zmianami ilości lub pory podawania insuliny i diety. Każdą korektę, nawet przesunięcie godzin, najpierw omawia się z lekarzem.
W praktyce godziny warto dobrać tak, by dało się je utrzymać przez cały tydzień, także w dni wolne i przy zmianach planu dnia domowników. Pora wygodna tylko w dni robocze szybko zaczyna się przesuwać.
Zmiana czasu na letni lub zimowy, wyjazd albo podróż przez strefy czasowe to sytuacje, w których plan przesunięcia posiłków i insuliny ustala się z lekarzem z wyprzedzeniem, a nie na bieżąco.
Pomaga kilka prostych nawyków:
- ta sama karma, ważona na wadze kuchennej, podawana w tej samej misce;
- jedna osoba odpowiedzialna za karmienie i insulinę albo wspólna, widoczna lista dla domowników;
- przypomnienie w telefonie ustawione na porę posiłku;
- zapas karmy, by nie trzeba było nagle przechodzić na inną.
| Sytuacja | Co zrobić |
|---|---|
| Pies zjadł całą porcję o zwykłej porze | Postępować zgodnie z zaleceniami lekarza i zapisać posiłek w dzienniczku |
| Pies zjadł tylko część porcji | Postąpić według zasad ustalonych wcześniej z lekarzem |
| Pies nie chce jeść | Skontaktować się z lekarzem weterynarii |
| Wymioty przed podaniem insuliny lub po nim | Skontaktować się z lekarzem, zanotować godzinę i ilość zjedzonej karmy |
| Planowany wyjazd lub zmiana rytmu dnia | Ustalić nowy plan z lekarzem przed wyjazdem |
Czy między posiłkami wolno podawać przekąski?
Wolno, jeśli lekarz się na to zgadza, a przekąski są wliczone w dzienny bilans - AAHA zaleca uwzględniać przysmaki przy liczeniu kalorii. Ważna jest też powtarzalność: podobna ilość każdego dnia i podobne pory.
Dodatkowe jedzenie w przypadkowych momentach utrudnia ocenę, jak pies reaguje na leczenie. Przekąskę najprościej powiązać ze stałym elementem dnia, np. z wieczornym spacerem. Bezpieczne rodzaje opisuje zestawienie przekąsek z małą ilością cukru.
Jeśli nagrody są częścią treningu, ich porcję można odliczyć z dziennej ilości karmy. Suma kalorii pozostaje wtedy taka sama, a pies nie dostaje dodatkowej porcji jedzenia poza planem.
Miska z karmą dostępną przez cały dzień nie sprawdza się przy insulinie. Nie da się wtedy ustalić, ile i kiedy pies zjadł, a to właśnie od tego zależy dobór leczenia.
Woda nie podlega takim ograniczeniom - pies z cukrzycą powinien mieć do niej stały dostęp. Zmiany w ilości wypijanej wody warto jednak notować, bo nasilone pragnienie to jeden z objawów słabo kontrolowanej choroby.
Jak karmić psa z cukrzycą przed badaniem glukozy?
Przed oznaczeniem krzywej glukozy w lecznicy rytm dnia powinien pozostać jak najbardziej zwyczajny. AAHA zaznacza, że jeśli pies nie zje zwykłej ilości zwykłej karmy o zwykłej porze, taki pomiar traci wiarygodność i lepiej go nie wykonywać.
Wynika z tego praktyczna zasada: przed wizytą nie zmienia się karmy ani pory posiłku, chyba że lekarz zaleci inaczej. Na wizytę warto zabrać dzienniczek karmienia z ostatnich dni.
Na początku leczenia AAHA uznaje za idealne, by posiłek i zastrzyk odbyły się w lecznicy. Lekarz może wtedy ocenić, jak właściciel podaje insulinę, a pies je w obecności personelu zwykłą porcję.
Podręcznik Merck zauważa, że pomiary glukozy najlepiej wykonywać w domu, bo pobyt w lecznicy zmienia codzienny rytm psa. Jeśli lekarz zleca domowe pomiary, posiłki podaje się o zwykłych porach.
Co zrobić, gdy pies nie zjadł albo zwymiotował?
To sytuacja, na którą plan trzeba mieć wcześniej. AAHA zaleca, by lekarz omówił z właścicielem, co robić, gdy pies nie zje całej porcji albo zwymiotuje przed podaniem insuliny lub po nim. Gdy pies nie je, wytyczne zalecają kontakt z lekarzem.
Na wizytę kontrolną warto przygotować pytania do lekarza o dietę, w tym o postępowanie przy niepełnym posiłku. Odpowiedź zapisana w domu pozwala zachować spokój w dniu, w którym pies odmówi jedzenia.
Sposoby zachęcania do jedzenia, opisane przy temacie braku apetytu po zabiegu, mogą się przydać. U psa z cukrzycą nie zastępują jednak kontaktu z lekarzem, bo chodzi także o decyzję w sprawie insuliny.
AAHA radzi prowadzić codzienne notatki o apetycie, pragnieniu i podanej insulinie. Taki dzienniczek pozwala szybko odpowiedzieć lekarzowi, od kiedy pies je mniej i czy pije więcej niż zwykle.
Brak apetytu nie zawsze wynika z kaprysu. AAHA wymienia brak apetytu, wymioty, odwodnienie i apatię wśród objawów kwasicy ketonowej, czyli groźnego powikłania cukrzycy wymagającego pilnego leczenia.
Kiedy do weterynarza: natychmiast, jeśli po podaniu insuliny pies słabnie, traci koordynację, ma drgawki lub się przewraca. Według podręcznika Merck to objawy groźnie niskiego poziomu cukru, czyli stan nagły. Kontaktu z lekarzem wymaga też każdy dzień, w którym pies nie je.
