Ile przysmaków mieści się w dziennym bilansie?
Wytyczne AAHA dotyczące cukrzycy zalecają, by właściciel uwzględniał przysmaki przy liczeniu dziennej ilości kalorii. Dieta psa leczonego insuliną ma być podawana o stałych porach i w stałych ilościach, więc przekąski też nie powinny zmieniać się z dnia na dzień.
Ogólna reguła z Tufts zakłada, że przysmaki dostarczają najwyżej 10 procent dziennych kalorii. Dla psa ważącego około 4,5 kg to orientacyjnie do 30 kcal dziennie, a dla psa ważącego około 34 kg - do 140 kcal.
Przykładowo, przy umownym dziennym limicie 600 kcal pula przysmaków to najwyżej 60 kcal. Mieszczą się w niej np. cztery porcje warzyw po około 15 kcal z zestawienia Tufts.
U psa z cukrzycą limit ustala lekarz, uwzględniając cały plan żywienia diabetyka. Przy odchudzaniu otyłego psa z cukrzycą pula przysmaków jest mniejsza, bo 10 procent z obniżonego limitu to mniej kilokalorii.
Wielkość puli to jedno, a jej podział to drugie. Dzienną ilość można podzielić na drobne kawałki i powiązać je ze stałymi momentami dnia, np. powrotem ze spaceru czy ćwiczeniami.
Pula przysmaków nie jest obowiązkowa. Jeśli pies chętnie je swoją karmę, nagrodą może być kilka granulek odliczonych z jego porcji - wtedy bilans dnia w ogóle się nie zmienia.
Jakich przekąsek unikać przy cukrzycy?
Podręcznik Merck zaleca u psów z cukrzycą unikanie karm bogatych w cukry proste i wskazuje karmy półwilgotne jako przykład. Ta sama logika dotyczy przysmaków. Miękkie, półwilgotne gryzaki i smakołyki z dodatkiem cukru, syropu czy miodu dostarczają właśnie cukrów prostych.
Na liście przekąsek do pominięcia znajdują się zwykle:
- przysmaki z cukrem, glukozą, syropem lub miodem w składzie;
- półwilgotne kostki, paski i miękkie kiełbaski dla psów;
- ciastka, słodkie pieczywo i resztki deserów ze stołu;
- tłuste resztki mięsa i skórki, które dodają dużo kalorii.
Owoce zawierają naturalne cukry. Tufts wymienia je wśród niskokalorycznych przekąsek dla zwierząt bez problemów zdrowotnych, ale u psa z cukrzycą ich podawanie najlepiej najpierw omówić z lekarzem.
Osobnym problemem są resztki ze stołu. Trudno oszacować ich kaloryczność i skład, a potrawy przygotowywane dla ludzi często zawierają cukier, sól i tłuszcz, nawet jeśli nie smakują słodko.
Skład gotowych przysmaków sprawdza się na etykiecie tak samo jak skład karmy. Przekąska opisana jako „naturalna” czy „mięsna” może mimo to zawierać dodatek cukru lub glukozy.
Jakie przysmaki dla psa z cukrzycą mają mało kalorii?
Tufts publikuje zestawienie produktów, z których porcja dostarcza około 15-20 kcal. Wybór w tabeli obejmuje warzywa i chude białko, bez owoców. Tufts zaleca ważenie takich przekąsek i zaznacza, że nie każda pasuje do psa z chorobą, dlatego wybór potwierdza się z lekarzem.
| Przekąska | Porcja według Tufts | Energia |
|---|---|---|
| Ogórek, surowy, w plasterkach | około 100 g | 15 kcal |
| Marchewka mini, surowa | 4 sztuki (40 g) | 16 kcal |
| Fasolka szparagowa, surowa | 8 strąków (45 g) | 15 kcal |
| Seler naciowy | 2 łodygi (100 g) | 15 kcal |
| Brokuł, surowy, posiekany | 45 g | 15 kcal |
| Cukinia, gotowana bez soli | pół średniej (100 g) | 15 kcal |
| Pierś z kurczaka lub indyka, gotowana lub pieczona | 9 g | 15 kcal |
| Jajko ugotowane na twardo | ćwiartka dużego jajka (13 g) | 20 kcal |
Fasolka szparagowa pojawia się też w wytycznych AAHA wśród dodatków, które niektórzy lekarze zalecają psom z cukrzycą jako źródło błonnika. Przy ograniczonym limicie kalorii pozwala to połączyć nagrodę z dodatkiem, który część lekarzy zaleca ze względu na chorobę.
Warzywa kroi się na małe kawałki, a mięso podaje bez przypraw, soli i skóry. Nowy produkt wprowadza się pojedynczo i w małej ilości, by łatwo było zauważyć, czy pies dobrze go toleruje.
Jak ocenić gotowy przysmak ze sklepu?
Przy gotowych przekąskach podstawą jest lista składników. Źródłem cukrów prostych są m.in. cukier, glukoza, fruktoza, syrop glukozowy, miód i melasa. Jeśli któryś z nich pojawia się w składzie, przekąska zwykle nie pasuje do diety psa z cukrzycą.
Druga informacja to kaloryczność, jeśli producent ją podaje. Najwygodniej przeliczyć ją na jedną sztukę i porównać z dzienną pulą przysmaków. Duży gryzak może zająć sporą część dziennej puli.
Suszone mięso z jednego składnika zwykle nie zawiera dodatku cukru, ale bywa kaloryczne i tłuste. Takie przysmaki łamie się na drobne kawałki, a ich ilość odlicza z dziennego limitu tak samo jak każdą inną przekąskę.
Jak podawać przysmaki psu leczonemu insuliną?
- stała dzienna ilość, odważona rano i odłożona do osobnego pojemnika;
- nagrody o podobnych porach, np. w trakcie stałych spacerów;
- drobne kawałki zamiast jednej dużej porcji;
- część granulek z dziennej porcji karmy jako nagroda w treningu;
- przysmak nie zastępuje posiłku, którego pies nie zjadł.
Ostatni punkt ma praktyczne znaczenie. Wytyczne AAHA zalecają kontakt z lekarzem, gdy pies nie je, więc kuszenie smakołykiem w miejsce zwykłej karmy nie rozwiązuje problemu, a zaburza bilans dnia.
Przy chorobach towarzyszących zasady się zawężają. AAHA wymienia zapalenie trzustki wśród chorób, przy których zmienia się zalecenia dietetyczne. Wtedy liczy się też tłuszcz, a pomocne są przekąski o małej zawartości tłuszczu.
Jeśli pies je karmę weterynaryjną, przydaje się wiedza o tym, jak łączyć przysmaki z karmą leczniczą, by dodatki nie osłabiały działania diety.
Gdy psa nagradza kilka osób, najprościej trzymać całą dzienną pulę w jednym pojemniku. Kiedy pojemnik jest pusty, na ten dzień przysmaków już nie ma - bez względu na to, kto prosi o nagrodę dla psa.
Kiedy do weterynarza: pilnie, gdy pies po insulinie jest osowiały, senny, zachowuje się nietypowo, chwieje się, drży lub ma drgawki. AAHA wymienia te objawy jako możliwe oznaki zbyt niskiego poziomu glukozy. Postępowanie w takiej sytuacji trzeba znać wcześniej, z instrukcji lekarza prowadzącego.
