Ile dni słabszego apetytu po zabiegu mieści się w normie?
Według wydziału weterynarii Uniwersytetu Texas A&M większość zwierząt je i pije normalnie po zabiegu, zwłaszcza od następnego dnia. Część psów odzyskuje pełny apetyt dopiero po dwóch lub trzech dniach.
Pierwszego wieczoru pies może być wyraźnie „nie w formie”, a powrót do zwykłego zachowania zajmuje zwykle dzień lub dwa. Słabsze jedzenie w tym czasie samo w sobie nie jest powodem do niepokoju, jeśli pies pije, nie wymiotuje i z każdym dniem wygląda lepiej.
Texas A&M zaleca, by pies, który jest mniej energiczny niż zwykle, odpoczywał w swoim ulubionym, spokojnym miejscu. Tam też najlepiej podać mu pierwszy posiłek, zamiast wołać go do miski w ruchliwej kuchni.
Ogólne zasady, takie jak pierwsze posiłki, woda czy karmy wysokoenergetyczne, obejmuje karmienie psa po operacji w całym okresie rekonwalescencji. Brak apetytu wymaga jednak osobnego podejścia, bo od niego zależy, czy reszta zaleceń w ogóle ma szansę zadziałać.
Dlaczego pies nie chce jeść po zabiegu?
Przyczyn bywa kilka i często nakładają się na siebie:
- działanie znieczulenia, które według Texas A&M spowalnia też pracę jelit,
- leki podawane po zabiegu - Tufts przypomina, że niektóre z nich wpływają na apetyt,
- awersja pokarmowa, czyli skojarzenie jedzenia z mdłościami lub stresem,
- napięcie przy posiłku, gdy właściciel nerwowo namawia psa do jedzenia,
- choroba, z powodu której wykonano zabieg.
Spowolnienie jelit wyjaśnia też inną częstą obawę. Po znieczuleniu pies może nie oddawać kału przez kilka dni, a nawet do tygodnia.
Tufts radzi, by przy wizycie mieć listę wszystkich podawanych leków i suplementów oraz zapis tego, co pies lubi jeść. Czasem wykluczenie medycznej przyczyny braku apetytu wymaga też badań.
Tufts zwraca uwagę, że pies może zniechęcić się do jedzenia także wtedy, gdy wyczuwa niepokój opiekuna. Posiłek staje się wtedy dla niego sytuacją stresową, a nie przyjemnością.
Jeśli brakowi apetytu towarzyszą wymioty, trzeba odróżnić skutki znieczulenia od innych przyczyn - pomocne są tu informacje o tym, skąd biorą się wymioty po posiłku i kiedy wymagają badań.
Sposoby, które zachęcają psa do jedzenia
WSAVA nazywa to zachęcaniem do jedzenia: drobne zmiany w sposobie podawania potrafią wyraźnie zwiększyć ilość zjadanej karmy. Tufts dokłada do tego kilka praktycznych dodatków.
| Sposób | Jak go zastosować | Na co uważać |
|---|---|---|
| Znana, ulubiona karma | Podawać to, co pies jadł chętnie przed zabiegiem | Nowa karma docelowa poczeka, aż pies wyzdrowieje |
| Lekkie podgrzanie | Ogrzać porcję karmy mokrej do temperatury letniej | Wymieszać i sprawdzić temperaturę przed podaniem |
| Ciche miejsce | Karmić z dala od innych zwierząt i domowego ruchu | Pies po zabiegu nie powinien rywalizować o miskę |
| Obecność opiekuna | Podać jedzenie z ręki, pogłaskać psa w trakcie jedzenia | Bez nalegania i nerwowych zachęt |
| Inna forma lub smak | Spróbować innej konsystencji albo innego smaku tej samej diety | Przy diecie weterynaryjnej tylko w ramach zaleceń lekarza |
| Dodatek do karmy | Posiekana pierś z kurczaka albo chudy twarożek bez soli | Razem z przysmakami najwyżej 10% dziennych kalorii |
| Bulion | Domowy, ugotowany bez przypraw | Gotowe buliony bywają bardzo słone i mogą zawierać cebulę lub czosnek |
Psy różnią się upodobaniami. Tufts zauważa, że jedne wolą znane jedzenie, a inne chętniej jedzą, gdy coś się zmienia. Przy psie, który zwykle lubi nowości, większe szanse ma inna konsystencja lub smak, przy przywiązanym do jednej karmy - jej podgrzana porcja.
Gdy pies je chętniej w samotności, pomaga osobne, ciche pomieszczenie. Tufts wymienia też karmniki z wyłącznikiem czasowym, które podają porcję bez obecności człowieka.
Tufts podaje orientacyjnie, że ćwierć szklanki posiekanej piersi z kurczaka i ćwierć szklanki chudego twarożku bez soli to w każdym przypadku około 50 kcal. Dodatek wprowadza się, zanim pies odmówi jedzenia, a nie jako nagrodę za to, że w końcu coś zjadł.
Chodzi o to, by pies nie nauczył się, że odmowa jedzenia kończy się czymś smaczniejszym. Dodatek ma uatrakcyjnić posiłek od początku, a nie wynagradzać grymaszenie.
Czego unikać w pierwszych dniach po zabiegu?
Najczęstszym błędem jest wprowadzanie nowej karmy w chwili, gdy pies czuje się źle. WSAVA zaleca, by zwierzętom w trakcie leczenia nie podawać nowej karmy przeznaczonej do długiego stosowania, bo mogą ją trwale skojarzyć z nieprzyjemnym samopoczuciem.
Ostrożności wymaga też karmienie na siłę. WSAVA ostrzega, że karmienie strzykawką u zwierzęcia z mdłościami albo zestresowanego może wywołać awersję do jedzenia. Podawanie pokarmu strzykawką ma sens tylko na polecenie lekarza i według jego instrukcji.
Po rutynowych zabiegach, takich jak sterylizacja, zasady są prostsze, ale też obejmują małe porcje i obserwację. Pierwsze posiłki po sterylizacji mają swoją kolejność, a kołnierz ochronny wymaga dostosowania miski.
Lista rzeczy, których lepiej nie robić:
- zamiana karmy co kilka godzin w poszukiwaniu „tej właściwej”,
- dosypywanie przysmaków bez kontroli ich ilości,
- podawanie tłustych resztek ze stołu,
- pozostawianie niezjedzonej karmy mokrej w misce na wiele godzin.
Jak prowadzić dziennik jedzenia?
Tufts zaleca prowadzenie dziennika, w którym zapisuje się, co pies zjada chętnie, a czego unika. Po zabiegu taki zapis przydaje się podwójnie: pokazuje postępy i daje lekarzowi konkretne dane przy kontroli.
- godzina posiłku i rodzaj karmy,
- ile pies zjadł, na przykład połowę porcji albo kilka kęsów,
- podane leki i to, czy były z jedzeniem,
- picie, wymioty i wypróżnienia,
- zachowanie: senność, niepokój, zainteresowanie otoczeniem.
Ilość zjedzonej karmy najdokładniej określa się wagą kuchenną: porcję waży się przed podaniem, a resztki po posiłku. Różnica w gramach jest dla lekarza bardziej przydatna niż opis „zjadł trochę”.
WSAVA zwraca uwagę, że leki i suplementy podawane z karmą są u zwierząt leczonych częste i powinny być uwzględnione w planie żywienia. Jeśli pies nie je, a lek ma dostać z posiłkiem, o dalszym postępowaniu decyduje lekarz.
Gdy pies po kilku dniach je jedno, a drugiego nie rusza, dziennik pomaga też odróżnić kaprys od awersji. Tufts proponuje wtedy podać zupełnie inną karmę w nowym albo jednorazowym naczyniu, żeby pies nie czuł zapachu poprzedniego jedzenia.
Kiedy brak apetytu wymaga kontaktu z lekarzem?
Według WSAVA zwierzę, które przez 3-5 dni nie zjada wystarczającej ilości pokarmu i nie zapowiada się, że wkrótce zacznie, potrzebuje innych metod wsparcia żywieniowego, na przykład sondy. Do tego czasu wlicza się także okres słabszego apetytu w domu przed zabiegiem.
Tufts przypomina, że zmiana apetytu może być sygnałem, że dzieje się coś złego, a ustalenie przyczyny czasem wymaga badań. Texas A&M radzi zwracać uwagę na apatię i osłabiony apetyt i kontaktować się z lekarzem przy każdej wątpliwości.
Jak liczyć dni niedojadania
Liczenie zaczyna się od dnia, w którym apetyt wyraźnie osłabł, a nie od dnia zabiegu. Jeśli pies jadł słabo przez dwa dni przed operacją, to trzeci dzień po niej oznacza już pięć dni niedojadania, czyli górną granicę z wytycznych WSAVA.
U psów z chorobą przewlekłą próg niepokoju jest niższy. Przykładem jest brak apetytu przy chorobie nerek, który wymaga osobnego postępowania i wcześniejszej konsultacji.
Kiedy do weterynarza: gdy pies nie je dłużej, niż zapowiedział lekarz, wymiotuje, przestaje pić, jest apatyczny albo jadł słabo już przed zabiegiem. Kilka dni niedojadania, liczonych razem z okresem przed zabiegiem, wymaga oceny, czy nie potrzebne jest karmienie przez sondę.
W skrócie: słabszy apetyt przez jeden do trzech dni po zabiegu jest częsty. Pomaga znana karma, lekkie podgrzanie, ciche miejsce i spokojna obecność opiekuna. Nowej karmy docelowej nie wprowadza się w tym czasie, a strzykawkę stosuje się tylko na polecenie lekarza.
