Skąd bierze się brak apetytu przy chorobie nerek
IRIS opisuje, że od 3. etapu przewlekłej choroby nerek coraz częściej pojawiają się objawy spoza nerek: odwodnienie, nudności, wymioty, niedokrwistość i zakwaszenie organizmu. W 4. etapie do tej listy dochodzą brak apetytu i utrata masy ciała.
IRIS w materiałach dla opiekunów wymienia wśród późniejszych objawów apatię, słabszy apetyt, chudnięcie, gorszy stan sierści i wymioty. U części psów dochodzi do krwawienia z żołądka, które może się objawiać czarnym, smolistym kałem i wymaga leczenia.
Tufts Petfoodology wymienia też inne przyczyny niechęci do jedzenia: działania niepożądane leków, stres i osłabienie. Przy nudnościach trudno skłonić psa do jedzenia, dlatego ich leczenie jest jednym z pierwszych kroków, jeszcze przed szukaniem innej karmy.
Apetyt bywa raczej zmieniony niż całkowicie utracony. Pies może pomijać poranny posiłek, ale jeść wieczorem, albo przez kilka dni chętnie jeść nową karmę, a potem stracić nią zainteresowanie. Znajomość tych wzorców ułatwia planowanie, jak przebiega żywienie na kolejnych etapach choroby nerek.
Co można zmienić w samym karmieniu
Wiele diet nerkowych ma zbliżony profil składników, choć nie wszystkie są takie same. Tufts zwraca uwagę, że lekarz często wskazuje kilka karm nerkowych o podobnym składzie, by opiekun mógł znaleźć tę, którą pies zaakceptuje.
Według Tufts w samych Stanach Zjednoczonych dostępnych jest ponad 15 diet nerkowych dla psów.
| Sposób | Na czym polega | O czym pamiętać |
|---|---|---|
| Inny smak lub inny producent | karma nerkowa o podobnym składzie, ale innym zapachu i smaku | tylko spośród karm wskazanych przez lekarza |
| Rotacja kilku karm | naprzemienne podawanie zaakceptowanych diet nerkowych | pomaga psom, które szybko nudzą się jedną karmą |
| Inna konsystencja | sucha karma, mokra mielona, pasztet albo kawałki w sosie | wersje sucha i mokra mogą mieć różny skład |
| Inna temperatura | karma lekko podgrzana, w temperaturze pokojowej albo chłodna | psy różnią się preferencjami, część woli nawet karmę schłodzoną |
| Dodatki smakowe | środki poprawiające smak | wyłącznie te zalecone przez lekarza lub specjalistę żywienia |
Przy zmianie konsystencji warto pamiętać, że karma mokra wnosi do diety także wodę. Dla psa z chorobą nerek, który traci jej więcej z moczem, to dodatkowa korzyść.
Pomagają też proste zasady organizacji posiłków:
- świeża porcja zamiast karmy, która długo stała w misce,
- spokojne miejsce karmienia, z dala od innych zwierząt,
- stałe pory posiłków, dopasowane do tego, kiedy pies je najchętniej,
- mniejsza porcja podana ponownie po pewnym czasie, jeśli pierwsza została pominięta.
Znaczenie ma też atmosfera posiłku. Tufts zauważa, że zwierzęta wyczuwają niepokój opiekuna, dlatego karmienie powinno przebiegać spokojnie, bez nalegania i stania nad miską.
Zmianę karmy rozkłada się w czasie. IRIS zaleca, by nowa dieta zastępowała dotychczasową stopniowo, przez kilka tygodni, a najlepiej wprowadzić ją wcześnie, zanim choroba odbierze psu apetyt.
Czego unikać, gdy pies odmawia karmy nerkowej
Częstą pułapką jest dokładanie do miski tego, co pies chętnie zje. Tufts przestrzega, że przysmaki, jedzenie ze stołu i produkty używane do podawania tabletek mogą zniweczyć działanie diety.
- Nie zastępuje się karmy nerkowej zwykłą karmą bez rozmowy z lekarzem.
- Nie dodaje się do miski mięsa, sera ani wędlin, które dostarczają dużo fosforu, białka lub sodu.
- Nie stosuje się dodatków smakowych, których nie zatwierdził lekarz.
- Nie czeka się biernie, aż pies „zgłodnieje”, gdy od dłuższego czasu je wyraźnie mniej niż zwykle.
Lepsza jest chwilowa zmiana karmy na inną dietę nerkową niż całkowite odstawienie diety. Gdy jednak pies nie je niczego, priorytetem staje się dostarczenie mu energii, a decyzję o tymczasowym złagodzeniu ograniczeń podejmuje lekarz.
Jak lekarz weterynarii może pomóc
Tufts radzi, by pierwszym krokiem był przegląd przyjmowanych leków, bo to one bywają przyczyną słabego apetytu. IRIS dodaje, że w 3. i 4. etapie leki wydalane głównie przez nerki stosuje się ostrożnie, a ich dawki bywa trzeba dostosować, by nie gromadziły się w organizmie.
IRIS zaleca leczenie wymiotów i nudności lekami przeciwwymiotnymi, a zmniejszonego apetytu, chudnięcia i utraty mięśni lekami pobudzającymi apetyt. Dobór leków i ich dawek należy wyłącznie do lekarza.
Jeśli leczenie farmakologiczne nie poprawia apetytu albo pies długotrwale potrzebuje dodatkowego nawodnienia, IRIS zaleca rozważenie sondy dojelitowej. W 4. etapie dotyczy to zwłaszcza zapobiegania niedożywieniu białkowo-kalorycznemu.
IRIS jako przykłady wymienia sondę przełykową i sondę żołądkową. Przez sondę podaje się zarówno karmę, jak i wodę. Tufts podkreśla, że zwierzęta dobrze znoszą sondy i mogą z nimi normalnie funkcjonować w domu.
Sonda pomaga utrzymać masę ciała i mięśnie, a także zmniejsza stres związany z karmieniem.
Doraźne podawanie pokarmu strzykawką stosuje się tylko po uzgodnieniu z lekarzem, który oceni, czy w danym stanie psa jest to bezpieczne.
Jak ocenić, czy pies je wystarczająco
IRIS w materiałach dla opiekunów zaleca uważne śledzenie ilości zjadanych kalorii, by wcześnie wychwycić spadek apetytu i masy ciała. Lekarz ocenia też stan odżywienia, korzystając między innymi ze skali kondycji ciała.
- Każdą porcję karmy waży się przed podaniem.
- Po posiłku waży się resztki i zapisuje różnicę.
- Psa waży się regularnie, najlepiej na tej samej wadze i o tej samej porze dnia.
- Notatki pokazuje się lekarzowi podczas wizyt kontrolnych.
Zapis porcji jest szczególnie przydatny przy apetycie zmiennym z dnia na dzień. Pozwala odróżnić gorszy dzień od trwałego spadku ilości zjadanej karmy, który wymaga zmiany postępowania. Pokazuje też, czy zmiana smaku lub konsystencji karmy rzeczywiście poprawiła apetyt.
Kiedy do weterynarza: gdy pies z chorobą nerek nie je, wymiotuje, jest apatyczny lub wygląda na odwodnionego. Szybkiej konsultacji wymaga też wyraźny spadek masy ciała zauważony w domowych zapisach.
