Pierwszy wieczór po zabiegu - mała porcja i obserwacja
Klinika sterylizacji Uniwersytetu Tufts w zaleceniach po zabiegu podaje, że wieczorem po operacji zwierzę może zjeść niewielką ilość jedzenia, o ile jest przytomne i żwawe. Senność pierwszej nocy jest normalna, ale następnego dnia pies powinien być już przytomny i zainteresowany otoczeniem.
Mała porcja to w praktyce część zwykłego posiłku, podana w spokojnym miejscu, w którym pies odpoczywa. Jeśli zje ją bez wymiotów, kolejny posiłek następnego dnia może być większy. Jeśli odmówi, nie zmusza się go do jedzenia.
Texas A&M zwraca uwagę, że pierwszego wieczoru pies może czuć się „nie w formie”, a powrót do zwykłego zachowania zajmuje dzień lub dwa. Gdy apetyt wraca wolniej, przydają się sposoby opisane przy temacie, jakim jest słabszy apetyt po zabiegu.
Co może jeść pies po sterylizacji w kolejnych dniach?
Według Texas A&M większość zwierząt je i pije normalnie po zabiegu, zwłaszcza od następnego dnia. Część psów odzyskuje pełny apetyt dopiero po dwóch lub trzech dniach, co po rutynowym zabiegu nie jest jeszcze powodem do niepokoju.
W tym czasie najlepiej sprawdza się karma, którą pies zna. Jeśli lekarz nie zalecił inaczej, po rutynowej sterylizacji czy kastracji pies dostaje swoją zwykłą karmę, a nagła zmiana diety w dniach po zabiegu utrudnia ocenę, czy dobrze się czuje.
Klinika Tufts zaleca ograniczenie ruchu: pobyt w klatce kennelowej lub małym pomieszczeniu przez 3-5 dni, spokój i nadzór przez 10-14 dni, bez kąpieli i pływania przez 10 dni. Przy tak małej aktywności nie ma powodu zwiększać porcji ani nagradzać psa dodatkowymi przysmakami za spokojne leżenie.
Texas A&M przypomina, że długość ograniczenia ruchu zależy od rodzaju zabiegu i może wynosić od zera do kilku tygodni. Przy sterylizacji i kastracji obowiązują zalecenia lecznicy, która wykonała zabieg.
Woda po zabiegu
Merck Veterinary Manual nazywa wodę najważniejszym składnikiem pokarmowym i podaje, że większość ssaków w neutralnej temperaturze potrzebuje około 44-66 ml wody na kilogram masy ciała na dobę. Dla psa ważącego 10 kg to mniej więcej 440-660 ml.
U zdrowych zwierząt Merck nie zaleca ograniczania wody. Po zabiegu obowiązują jednak instrukcje lecznicy, a miska z wodą powinna stać tam, gdzie pies odpoczywa w czasie ograniczenia ruchu.
Kołnierz ochronny a jedzenie
Tufts zaleca, by kołnierz ochronny był noszony przez cały czas w pierwszym tygodniu po zabiegu. Można go zdjąć na czas jedzenia lub spaceru, ale potem trzeba go od razu założyć z powrotem.
Zdjęcie kołnierza do posiłku ma sens tylko pod nadzorem. Pies bez kołnierza, pozostawiony sam, szybko sięga do rany. Texas A&M przypomina, że nadmierne lizanie, pocieranie albo drapanie rany trzeba powstrzymać, a zamiast kołnierza można czasem użyć koszulki lub opatrunku.
Przy okazji posiłku łatwo też obejrzeć ranę. Tufts zaleca codzienną kontrolę: lekkie zaczerwienienie i obrzęk są normalne, ale narastające wymagają kontaktu z kliniką.
Jeśli pies je w kołnierzu, pomagają drobne zmiany:
- płaska, szeroka miska, do której kołnierz nie zahacza,
- miska ustawiona na niewielkim podwyższeniu, żeby krawędź kołnierza nie uderzała o podłogę,
- miska z wodą w tym samym miejscu, w którym pies odpoczywa,
- więcej czasu na posiłek niż zwykle.
Wypróżnienia, wymioty i leki po zabiegu
Znieczulenie spowalnia pracę jelit. Tufts podaje, że brak wypróżnienia przez 3-4 dni po zabiegu jest normalny, a powodem do kontaktu z kliniką jest parcie utrzymujące się dłużej niż 4-5 dni. Texas A&M dodaje, że brak wypróżnienia może trwać nawet do tygodnia.
Wymioty i odmowa jedzenia mają też znaczenie przy lekach. Klinika Tufts zaznacza, że gdy zwierzę wymiotuje albo nie chce jeść, nie podaje się zaleconych niesteroidowych leków przeciwzapalnych, a przy wątpliwościach co do leków dzwoni się do kliniki.
Kiedy do weterynarza: od razu, gdy pies wymiotuje, nie je, nie może znaleźć wygodnej pozycji albo jest wyjątkowo apatyczny. Kontakt z lecznicą jest potrzebny też wtedy, gdy zaczerwienienie lub obrzęk rany narasta, a nie maleje.
Po zagojeniu - mniejsze zapotrzebowanie na energię
Gdy rana się zagoi, a pies wraca do zwykłej aktywności, zmienia się jeszcze jedno: zapotrzebowanie energetyczne. Merck Veterinary Manual szacuje je jako wielokrotność spoczynkowego zapotrzebowania energetycznego (RER).
RER liczy się ze wzoru 70 × masa ciała w kg do potęgi 0,75. Dla psów od 2 do 45 kg Merck podaje też prostszy wzór: 30 × masa ciała w kg + 70.
| Dorosły pies | Szacunkowe dzienne zapotrzebowanie według Merck | Przykład dla psa 10 kg (RER około 394 kcal) |
|---|---|---|
| Niekastrowany | 1,8 × RER | około 710 kcal |
| Kastrowany lub po sterylizacji | 1,6 × RER | około 630 kcal |
| Ze skłonnością do tycia | 1,4 × RER | około 550 kcal |
Różnica między psem niekastrowanym a kastrowanym wynosi w tym oszacowaniu około 11%. Przy porcji podawanej bez zmian przez wiele miesięcy taka nadwyżka kalorii może przełożyć się na stopniowy przyrost masy ciała.
Wzory dają tylko punkt wyjścia. Rzeczywiste potrzeby zależą od aktywności, rasy i wieku, dlatego porcję koryguje się według wagi i sylwetki. Gdy waga mimo to rośnie, pomocne jest omówienie, skąd bierze się tycie po kastracji i jak je zatrzymać.
Zmianę porcji wprowadza się stopniowo, a efekt ocenia po kilku tygodniach, ważąc psa na tej samej wadze. Każdą zmianę dobrze zapisać razem z wynikiem ważenia, żeby przy kontroli było widać, jak pies reaguje.
W skrócie: pierwszego wieczoru mała porcja, jeśli pies jest przytomny, potem znana karma i zwykłe posiłki. Kołnierz zdejmuje się do jedzenia tylko pod nadzorem. Po zagojeniu zapotrzebowanie energetyczne psa kastrowanego jest według Merck o około 11% niższe niż niekastrowanego.
