Ile linienia to jeszcze norma?
Wzrostowi nowej sierści zawsze towarzyszy wypadanie starej. Merck Veterinary Manual uznaje linienie za nieprawidłowe dopiero wtedy, gdy prowadzi do wyraźnej utraty okrywy i łysych miejsc. Bez placków i symetrycznego przerzedzenia jest to najpewniej zwykły etap wymiany sierści.
Rytm linienia zależy od psa. Texas A&M University podaje, że część psów linieje przez cały rok, a część sezonowo, jesienią i wiosną, gdy okrywa przygotowuje się do zimy i do lata.
Inaczej linieją psy krótkowłose, inaczej psy z gęstym podszerstkiem, a rasy o stale rosnącej sierści wymagają regularnego strzyżenia. Sama ilość włosów na podłodze nie jest więc dobrą miarą zdrowia okrywy.
Zmiana żywienia pomaga tylko wtedy, gdy przyczyna leży w diecie. Wtedy w grę wchodzi karma dla psa z problemami skórnymi dobrana przez lekarza, a nie przypadkowa zmiana produktu.
Linienie u psa sezonowe i nadmierne - jak je odróżnić?
Najważniejsze pytanie brzmi: czy okrywa pozostaje pełna. Pies z gęstym podszerstkiem może w okresie wymiany zostawiać bardzo dużo sierści, a mimo to nie mieć żadnych łysych miejsc.
Sygnałem ostrzegawczym jest nie tylko ilość wypadającej sierści, ale też jej jakość. Texas A&M University zwraca uwagę, że nadmierne linienie albo sucha sierść i skóra mogą świadczyć o chorobie.
| Cecha | Zwykłe linienie | Wypadanie wymagające diagnostyki |
|---|---|---|
| Wygląd okrywy | Sierść gęsta mimo wypadania, bez łysych miejsc | Łyse placki lub symetryczne przerzedzenie |
| Skóra | Bez zmian | Sucha skóra, krosty, inne zmiany wskazujące na zakażenie |
| Świąd | Brak | Pies drapie się, liże lub gryzie sierść; włosy są odłamane, a nie wypadają z mieszków |
| Czas | Wiosną i jesienią lub stale w niewielkim stopniu | W ciąży, w czasie laktacji, kilka tygodni po ciężkiej chorobie albo stopniowo u psa w średnim wieku |
| Inne objawy | Brak | Tycie bez większego apetytu, ospałość, niechęć do wysiłku |
Przy badaniu lekarz może obejrzeć pobrane włosy, aby ocenić, czy wypadły z mieszka, czy zostały odłamane. Odłamane włosy wskazują na świąd, czyli na to, że pies sam usuwa sierść, wylizując ją lub wygryzając.
Wśród badań na początku diagnostyki są też zeskrobiny skóry, wyczesywanie w poszukiwaniu pasożytów, odciski do badania cytologicznego i posiew w kierunku grzybów. Wycinek skóry rozważa się, gdy te badania nie dają odpowiedzi.
Badania krwi i moczu pomagają głównie wtedy, gdy lekarz podejrzewa chorobę hormonalną. Nie zawsze więc są pierwszym krokiem przy wypadaniu sierści, zwłaszcza gdy obraz wskazuje na pasożyty lub zakażenie skóry.
Jakie choroby nasilają wypadanie sierści?
Merck Veterinary Manual wymienia bakteryjne zapalenie skóry jako częstą przyczynę nieprawidłowego linienia. Wzrost włosa hamują lub spowalniają też choroby hormonalne: niedoczynność tarczycy, nadczynność kory nadnerczy (zespół Cushinga) i nadmiar estrogenów.
Przy chorobach hormonalnych sierść wypada zwykle symetrycznie, często najpierw w miejscach narażonych na tarcie. Przy niedoczynności tarczycy wczesnymi zmianami są suchość sierści, nadmierne linienie i wolne odrastanie włosów.
U około dwóch trzecich psów z niedoczynnością tarczycy pojawia się przerzedzenie sierści bez świądu, zwykle symetryczne, na bokach i spodzie tułowia, tylnej powierzchni ud, ogonie, szyi i grzbiecie nosa. Choroba dotyczy najczęściej psów w wieku 4-10 lat, średnich i dużych ras.
Spowolnienie przemiany materii daje też objawy ogólne: otępienie, ospałość, niechęć do wysiłku i tycie bez zwiększonego apetytu. Merck Veterinary Manual zaznacza przy tym, że niedoczynność tarczycy jest prawdopodobnie jedną z najczęściej rozpoznawanych na wyrost chorób psów, więc wyniki badań ocenia się razem z objawami.
Texas A&M University wymienia ponadto reakcje na pchły i kleszcze, alergie środowiskowe i pokarmowe, niezbilansowaną dietę oraz zakażenia grzybicze, bakteryjne i drożdżakowe.
Osobną grupą jest przejściowa utrata sierści w czasie ciąży i laktacji albo kilka tygodni po ciężkiej chorobie lub gorączce. Pies wracający do zdrowia potrzebuje wtedy przede wszystkim właściwego żywienia w okresie rekonwalescencji, a utrata sierści ma charakter przejściowy.
Kiedy do weterynarza: gdy pojawiają się łyse placki lub symetryczne przerzedzenie, skóra jest zaczerwieniona, łuszczy się albo ma krosty, pies się drapie, a także gdy wypadaniu sierści towarzyszą tycie bez zwiększonego apetytu, ospałość lub niechęć do ruchu.
Co w diecie wpływa na sierść?
Merck Veterinary Manual wymienia niedobory żywieniowe, zwłaszcza białka, wśród przyczyn, które bezpośrednio hamują lub spowalniają wzrost mieszków włosowych. Obok alergii pokarmowej to ta grupa przyczyn, na którą właściciel wpływa wprost przez zawartość miski.
Texas A&M University wskazuje, że zdrowie skóry i okrywy wspiera zbilansowana dieta dobrej jakości, zawierająca kwasy tłuszczowe omega i biotynę. W praktyce oznacza to pełnoporcjową karmę odpowiednią do wieku i trybu życia psa.
Niektórzy lekarze zalecają suplementy kwasów tłuszczowych omega. Rodzaj i ilość dodatku warto ustalić z lekarzem, tak samo jak każdą zmianę diety.
U psa, który mocno linieje, warto przyjrzeć się kilku sprawom:
- czy karma jest pełnoporcjowa i dopasowana do wieku oraz aktywności psa;
- jak dużą część jadłospisu stanowią resztki ze stołu, przysmaki i dodatki;
- czy pies nie dostaje jedzenia przygotowywanego w domu bez zbilansowania;
- czy suplementy zostały uzgodnione z lekarzem.
Efekty zmian w żywieniu nie pojawiają się z dnia na dzień. Lepsza dieta wpływa przede wszystkim na nowo wyrastające włosy, więc poprawę okrywy ocenia się po dłuższym czasie, a nie po pierwszym opakowaniu nowej karmy.
Gdy problemem jest nie tyle ilość sierści, ile jej wygląd, pomocne są informacje o tym, co oznacza sierść bez połysku i skąd bierze się łuszczenie się skóry.
Czy zmiana karmy zmniejszy linienie?
Przy sezonowej wymianie sierści zmiana karmy nie jest potrzebna, bo to proces naturalny. Może mieć sens, gdy pies dostaje niezbilansowaną dietę albo gdy lekarz podejrzewa alergię pokarmową. Obie przyczyny Texas A&M University wymienia wśród powodów nadmiernego linienia.
Przy podejrzeniu alergii pokarmowej lekarz zaleca dietę eliminacyjną, a nie dowolną zmianę karmy. Taka próba trwa kilka tygodni, a pies je wtedy wyłącznie wskazaną karmę, bez przysmaków i dodatków.
Częsta zmiana karmy w poszukiwaniu „tej właściwej” działa odwrotnie, niż oczekuje właściciel. Pies nie je żadnej wystarczająco długo, by ocenić efekt, i trudno potem ustalić, która zmiana cokolwiek dała.
Sposób przejścia na nową karmę warto ustalić z lekarzem. U psa z wrażliwym przewodem pokarmowym pomaga wiedza o tym, jak rozłożyć zmianę karmy w czasie.
Gdy linienie wynika z choroby hormonalnej, zakażenia lub pasożytów, nowa karma nie usunie przyczyny. Potrzebne jest wtedy leczenie, a dieta pełni co najwyżej rolę wspierającą.
Texas A&M University podkreśla, że takie problemy zwykle nie mijają same. Przy podejrzeniu choroby lepiej skonsultować psa z lekarzem niż testować kolejne karmy i odżywki.
Pielęgnacja w okresie linienia
Texas A&M University zaleca szczotkowanie 3-4 razy w tygodniu po 5-10 minut. Pomaga to usunąć luźną sierść i zmiękczyć okrywę. Dobór narzędzi zależy od rodzaju sierści:
- sierść krótka - szczotki z drucianymi szpilkami zakończonymi kulkami oraz grzebienie;
- sierść gęsta z podszerstkiem - szczotki do usuwania podszerstka;
- sierść kręcona - szczotki typu pudlówka;
- sierść stale rosnąca - regularne strzyżenie u groomera.
Szczotkowanie to też okazja do obejrzenia skóry. Zaczerwienienie, strupy, pchły czy łyse miejsca łatwiej zauważyć przy regularnej pielęgnacji niż przy przypadkowym głaskaniu.
Texas A&M University sugeruje u psa ze zdrową skórą kąpiel raz w tygodniu w sezonie linienia i 2-3 razy w miesiącu w spokojniejszych miesiącach, z łagodnym szamponem.
Przy chorobach skóry częstotliwość kąpieli i rodzaj szamponu ustala lekarz, dopasowując je do rozpoznania.
W skrócie: linienie bez łysych miejsc i zmian skóry jest normą, także gdy sezonowo bywa obfite. Nadmierne wypadanie z plackami, świądem lub innymi objawami wymaga diagnostyki. Dieta ma znaczenie przy niedoborach i alergii pokarmowej, ale nie zatrzyma sezonowej wymiany sierści.
