Ile tłuszczu po zapaleniu trzustki zaleca podręcznik weterynaryjny?
Podręcznik Merck Veterinary Manual podaje dla psów z zapaleniem trzustki jasny próg: karma powinna zawierać mniej niż 20 g tłuszczu na 1000 kcal. Przy łagodnej postaci choroby taka dieta jest warunkiem powodzenia leczenia.
W przeliczeniu na 100 kcal oznacza to mniej niż 2 g tłuszczu. Obie jednostki warto znać, bo część opracowań weterynaryjnych podaje wartości właśnie na 100 kcal. Kiedy i jak długo stosuje się taką dietę, opisuje tekst o leczeniu żywieniowym zapalenia trzustki.
Dlaczego procent tłuszczu na etykiecie wprowadza w błąd?
Procent tłuszczu na opakowaniu to udział w masie karmy, a nie w jej kaloriach. Na tej podstawie nie da się wiarygodnie ocenić, czy karma jest niskotłuszczowa, umiarkowana czy tłusta.
Powód jest prosty: gram tłuszczu dostarcza około 9 kcal, a gram białka lub węglowodanów około 4 kcal. Niewielka różnica w procentach tłuszczu mocno zmienia więc udział tłuszczu w energii. Przykłady z poradnika Uniwersytetu Tufts:
- sucha karma z 20% tłuszczu surowego na etykiecie dostarcza ponad 40% energii z tłuszczu,
- karma mokra z 9% tłuszczu na etykiecie może dostarczać ponad 60% energii z tłuszczu.
Karmy dla zwierząt dostarczają zwykle od 25 do 60% energii z tłuszczu. Karmy suche lokują się bliżej dolnej granicy, a karmy mokre i surowe bliżej górnej.
Karmy mokre zawierają dużo wody, dlatego niski procent na puszce bywa złudny. Różnice między obiema formami karm weterynaryjnych opisuje tekst o różnicach między karmą mokrą a suchą.
Karma niskotłuszczowa dla psa - jak przeliczyć tłuszcz na 1000 kcal?
Do przeliczenia potrzebne są dwie liczby: zawartość tłuszczu w procentach i wartość energetyczna karmy. Obliczenie wygląda tak:
- Odczytuje się procent tłuszczu z etykiety, czyli liczbę gramów tłuszczu w 100 g karmy.
- Ustala się liczbę kilokalorii w 100 g karmy. Gdy etykieta podaje kcal na kilogram, dzieli się tę wartość przez 10.
- Gramy tłuszczu dzieli się przez kilokalorie w 100 g i mnoży wynik przez 1000.
Wynik to gramy tłuszczu na 1000 kcal. Porównuje się go z progiem poniżej 20 g, a po podzieleniu przez 10 otrzymuje się wartość na 100 kcal. Ten sam wzór działa przy przysmakach, jeśli producent podaje ich skład i kaloryczność.
Jeśli etykieta nie podaje energii, informację uzyskuje się od producenta. Dotyczy to także innych danych potrzebnych do dokładnych wyliczeń, których często brakuje na opakowaniu.
| Sposób podania tłuszczu | Co oznacza | Przydatność do porównań |
|---|---|---|
| Procent na etykiecie | Gramy tłuszczu w 100 g karmy | Mała, zwłaszcza między karmą suchą a mokrą |
| Procent energii z tłuszczu | Część kalorii pochodząca z tłuszczu | Dobra |
| Gramy na 100 kcal | Tłuszcz w porcji dostarczającej 100 kcal | Dobra |
| Gramy na 1000 kcal | Tłuszcz w porcji dostarczającej 1000 kcal | Dobra, w tej jednostce podano próg przy zapaleniu trzustki |
Szczegóły dotyczące deklaracji składu i składników analitycznych opisuje tekst o czytaniu etykiety karmy weterynaryjnej.
Jak nisko można zejść z tłuszczem?
Karmy dla psów różnią się bardzo: od mniej niż 2 do ponad 8 g tłuszczu na 100 kcal. Minimalne zapotrzebowanie psa wynosi tylko 1,4 g na 100 kcal, czyli 14 g na 1000 kcal.
Między minimum a progiem zalecanym przy zapaleniu trzustki zostaje więc wąski zakres. Weterynaryjne karmy niskotłuszczowe schodzą niżej niż karmy ze zwykłego sklepu, a przy tym pozostają pełnoporcjowe.
Za karmy o obniżonej zawartości tłuszczu uznaje się zwykle te, w których tłuszcz dostarcza mniej niż 25% energii. Mogą one pomagać psom z problemami żołądkowo-jelitowymi, zapaleniem trzustki, cukrzycą lub wysokim poziomem tłuszczów we krwi.
Próg 20 g na 1000 kcal jest bardziej rygorystyczny. Przy 9 kcal z grama tłuszczu oznacza około 180 kcal z tłuszczu na każde 1000 kcal, czyli mniej więcej 18% energii.
Samodzielne obniżanie tłuszczu w diecie domowej jest ryzykowne: łatwo zejść poniżej minimum albo zachwiać proporcje innych składników. Bardzo niskotłuszczową dietę domową układa specjalista żywienia zwierząt.
Czy sam tłuszcz wywołuje zapalenie trzustki?
Tłusta karma bywa wiązana z zapaleniem trzustki u psów, zwłaszcza u tych, które nie są przyzwyczajone do takiego jedzenia. Związek nie jest jednak prosty.
Wiele psów je karmy bogate w tłuszcz i nie choruje, a wiele psów z zapaleniem trzustki nie miało w historii szczególnie tłustej diety.
Ograniczenie tłuszczu po przebytej chorobie to sposób na zmniejszenie ryzyka u konkretnego psa, a nie dowód, że tłuszcz szkodzi każdemu. Dla zdrowego psa bez takich epizodów zasady żywienia są inne.
Dlatego po zapaleniu trzustki pytanie o docelowy poziom tłuszczu zadaje się lekarzowi. Odpowiedź zależy od przebiegu choroby, liczby epizodów, poziomu tłuszczów we krwi i masy ciała psa.
Porównanie kilku karm krok po kroku
- dla każdej karmy zapisuje się procent tłuszczu i wartość energetyczną z etykiety albo od producenta,
- przelicza się tłuszcz na 1000 kcal według tego samego wzoru,
- wyniki zestawia się w jednej tabeli razem z przysmakami, które pies dostaje,
- listę omawia się z lekarzem przed zmianą karmy.
Kiedy do weterynarza: gdy po zmianie karmy pojawiają się wymioty, ból brzucha, brak apetytu lub biegunka. U psa po zapaleniu trzustki takie objawy mogą oznaczać nawrót choroby i wymagają szybkiej oceny.
W skrócie: po zapaleniu trzustki celem jest karma poniżej 20 g tłuszczu na 1000 kcal. Procent z etykiety przelicza się na energię, a brakujące dane uzyskuje od producenta. Dieta nie może zejść poniżej minimum 1,4 g na 100 kcal.
