Ile kwasów omega-3 pies dostaje już z karmy?
Wiele karm zawiera pewną ilość kwasów omega-3. W standardowych karmach przeważa jednak zwykle ALA z siemienia lnianego lub oleju rzepakowego. Przy chorobach skóry liczą się przede wszystkim EPA i DHA, bo organizm wytwarza je z ALA w zbyt małych ilościach.
Skład na opakowaniu daje pierwszą wskazówkę. Olej lniany, rzepakowy, sojowy czy kukurydziany oznacza przede wszystkim ALA. Olej rybi, mączka rybna lub olej z alg wskazują na obecność EPA i DHA, choć bez podanej ilości trudno ocenić, ile ich jest.
Karmy terapeutyczne przeznaczone dla psów z chorobami skóry, stawów, serca lub nerek zawierają zwykle więcej EPA i DHA. U psa na takiej diecie dodatkowy olej nie zawsze jest potrzebny, co wynika z samego działania EPA i DHA na skórę i ich roli pomocniczej.
| Kryterium | Olej z ryb jako dodatek | Karma z podwyższoną zawartością omega-3 |
|---|---|---|
| Rodzaj kwasów | EPA i DHA | Zależy od karmy: standardowe głównie ALA, terapeutyczne więcej EPA i DHA |
| Kontrola ilości | Ilość można zmieniać niezależnie od karmy | Ilość wynika z receptury i porcji karmy |
| Tłuszcz i kalorie | Każda porcja dokłada tłuszczu do diety | Tłuszcz jest wliczony w skład i kaloryczność karmy |
| Kiedy się go rozważa | Karma ma mało EPA i DHA, a lekarz zaleca ich uzupełnienie | Lekarz zaleca karmę terapeutyczną przy chorobie skóry |
| Na co uważać | Jakość produktu, metale ciężkie, utlenianie, kalorie | Zgodność karmy z zaleceniem lekarza, np. przy diecie eliminacyjnej |
Kiedy lekarz zaleca olej z ryb dla psa?
Olej z ryb rozważa się zwykle wtedy, gdy pies je karmę, w której omega-3 pochodzą głównie z roślin. University of Guelph wskazuje, że w takiej sytuacji można rozważyć uzupełnienie EPA i DHA preparatem, np. olejem rybim.
Tufts Cummings School zwraca uwagę, że właściwa ilość zależy od choroby, a lekarz pomaga ocenić, czy suplementacja w ogóle jest potrzebna. Wiele karm zawiera już kwasy omega-3, więc punktem wyjścia jest zawsze analiza tego, co pies je.
Olej rybi bywa zalecany także przy chorobach stawów, serca czy nerek. Pies może więc dostawać go z innego powodu niż skóra, a wtedy kolejny preparat „na sierść” łatwo zdubluje dawkę tych samych kwasów.
Według tego samego źródła zwierzęta z chorobami przewodu pokarmowego lub z zaburzeniami krzepnięcia mogą nie być dobrymi kandydatami do podawania oleju rybiego. U nich decyzja wymaga szczególnie starannej oceny.
Inaczej wygląda sytuacja psa na diecie eliminacyjnej. O każdym dodatku do takiej diety, także o oleju, decyduje lekarz prowadzący próbę.
Olej rybi, olej lniany i tran - czym się różnią?
- Olej rybi - źródło EPA i DHA. Te same kwasy dostarcza mączka rybna i olej z alg.
- Olej lniany - źródło ALA. Organizm wytwarza z niego EPA i DHA, ale w ilościach zbyt małych, by przyniosło to korzystny efekt.
- Tran, czyli olej z wątroby dorsza - oprócz kwasów tłuszczowych dostarcza witaminy A. Merck Veterinary Manual opisuje dobrze udokumentowane przypadki zatrucia witaminą A po spożyciu dużych ilości oleju z wątroby dorsza.
Dlatego tranu nie traktuje się jako prostego zamiennika oleju rybiego. Przy łączeniu go z karmą i innymi suplementami można przekroczyć bezpieczną ilość witaminy A, a ten sam podręcznik zaznacza, że witamina A z typowych suplementów rzadko prowadzi do zatrucia.
Oleje z ryb, np. z łososia czy dorsza, mogą zawierać śladowe ilości metali ciężkich. To kolejny powód, by korzystać z preparatów producentów, którzy podają pełny skład i prowadzą kontrolę jakości.
Na co uważać przy podawaniu oleju z ryb?
Olej to skoncentrowany tłuszcz, więc zwiększa kaloryczność diety. Nadmierna suplementacja omega-3 może prowadzić do przyrostu masy ciała, a u części psów do wymiotów i biegunki.
Tłuszcze nienasycone ulegają utlenianiu. University of Guelph zwraca uwagę, że utlenianie lipidów może objawiać się niedoborem witaminy E, dlatego jakość preparatu ma znaczenie także dla bezpieczeństwa.
Ostrożność dotyczy psów z historią zapalenia trzustki. Przy każdej diecie bogatej w tłuszcz pojawia się obawa o tę chorobę, choć nie powiązano jej z terapeutycznym podawaniem oleju rybiego.
U takiego psa dodatkowy olej uzgadnia się z lekarzem, biorąc pod uwagę, ile tłuszczu toleruje pies po zapaleniu trzustki.
Kiedy do weterynarza: gdy po rozpoczęciu podawania oleju pojawiają się wymioty, biegunka, brak apetytu lub ból brzucha. Konsultacji przed suplementacją wymaga też pies z chorobą przewodu pokarmowego, zaburzeniami krzepnięcia lub przebytym zapaleniem trzustki.
Jak połączyć olej z karmą, żeby nie dublować składników?
Najprostsza zasada brzmi: najpierw karma, potem ewentualny dodatek. Gdy lekarz zaleca karmę terapeutyczną na skórę, zwykle zawiera ona już podwyższone ilości EPA i DHA. Olej dodaje się dopiero wtedy, gdy lekarz uzna, że potrzeba więcej.
Przy porównywaniu karm pomaga znajomość oznaczeń na opakowaniach karm weterynaryjnych, bo nazwa linii wskazuje, do jakiej choroby karma jest przeznaczona. Skład i zawartość kwasów tłuszczowych podaje opis produktu.
Warto zapisywać każdą zmianę: od kiedy pies dostaje olej, w jakiej ilości i jak reaguje przewód pokarmowy. Takie notatki ułatwiają lekarzowi ocenę, czy suplement pomaga, czy tylko dokłada kalorii.
Olej nie zastępuje też diagnostyki. Tufts Cummings School przypomina, że olej rybi nie jest środkiem na wszystko, a poważne choroby zwykle wymagają badań i leczenia. Przy uporczywym świądzie czy łysieniu sam dodatek do miski nie rozwiąże problemu.
W skrócie: olej z ryb uzupełnia EPA i DHA, gdy karma ich nie zapewnia. Przy karmie terapeutycznej na skórę często nie jest potrzebny. Tran nie zastępuje oleju rybiego, a każdy dodatek tłuszczu uzgadnia się z lekarzem.
