Dlaczego pies po kastracji tyje przy tej samej porcji?
Wytyczne AAHA stwierdzają wprost, że po kastracji i sterylizacji zapotrzebowanie energetyczne psa spada, co wymaga zmniejszenia ilości jedzenia. Jeśli miska wygląda tak samo jak przed zabiegiem, nadwyżka kalorii odkłada się w postaci tłuszczu.
Tufts w poradniku o żywieniu szczeniąt podaje, że kastracja lub sterylizacja zmniejsza zapotrzebowanie kaloryczne szczeniaka nawet o 30 procent. Przy niezmienionej porcji taka różnica przez kolejne tygodnie i miesiące zamienia się w dodatkowe kilogramy.
Zmiana zachodzi po cichu. Pies je tyle samo, zachowuje się tak samo, a przybiera powoli, więc nadwyżkę łatwo przeoczyć, dopóki nie stanie się widoczna gołym okiem.
Dlatego okres po zabiegu to dobry moment na zapobieganie. AAHA podkreśla, że łatwiej zapobiec przybieraniu na wadze, niż później leczyć otyłość, a niewielka korekta porcji jest prostsza niż wielomiesięczna dieta.
Ryzyko zwiększają też inne czynniki. AAHA wskazuje, że przybieranie na wadze w średnim wieku przyczynia się do częstości otyłości, a niektóre rasy, m.in. labradory i beagle, mają skłonność do tycia. Wybór karmy w takiej sytuacji ułatwia porównanie karmy light z karmą odchudzającą.
Kiedy i o ile zmniejszyć porcję po zabiegu?
Tufts w poradniku o żywieniu szczeniąt zaleca zmniejszenie ilości jedzenia już w czasie zabiegu, a nie dopiero wtedy, gdy pies zacznie przybierać. O ile dokładnie, zależy od psa: jego wieku, aktywności i aktualnej kondycji ciała. Porcję najlepiej ustalić z lekarzem przy wizycie kontrolnej po zabiegu.
U młodych psów dochodzi jeszcze wybór karmy. Tufts zaleca podawanie karmy dla szczeniąt do wieku 12-18 miesięcy, więc po wczesnej kastracji zmniejsza się porcję, ale nie zmienia od razu karmy na dorosłą czy light.
W pierwszych dniach po zabiegu liczą się gojenie i powrót apetytu, a karmienie w pierwszych dniach po zabiegu ma własne zasady. Korektę porcji z myślą o masie ciała wprowadza się od początku, ale jej efekty ocenia w kolejnych tygodniach.
Praktyczny sposób to zważenie dotychczasowej dziennej porcji i zapisanie jej jako punktu odniesienia. Nowa, mniejsza porcja jest wtedy konkretną liczbą gramów, a nie „trochę mniej niż zwykle”.
Mniejsza porcja czy karma light?
Tufts proponuje prostą wskazówkę: jeśli pies, by utrzymać prawidłową masę, dostaje mniej niż 75 procent porcji zalecanej na opakowaniu, warto rozważyć karmę mniej kaloryczną lub przeznaczoną do kontroli masy. Przy mniejszej korekcie wystarczyć może mniejsza porcja dotychczasowej karmy.
| Sytuacja | Rozwiązanie |
|---|---|
| Pies utrzymuje masę przy porcji niewiele mniejszej niż na opakowaniu | Ta sama karma, porcja ważona i dopasowana do wyniku BCS |
| Pies potrzebuje mniej niż 75 procent porcji z opakowania | Karma o obniżonej kaloryczności lub do kontroli masy (Tufts) |
| Pies ma już wynik BCS powyżej 5 | Plan odchudzania z lekarzem, przy dużej redukcji weterynaryjna karma odchudzająca (AAHA) |
| Szczeniak po wczesnej kastracji | Karma dla szczeniąt do 12-18 miesięcy, mniejsza porcja (Tufts) |
Zalecenia z opakowania to według Tufts tylko punkt wyjścia. W analizie ośmiu suchych karm dla dorosłych psów jedna z nich zalecała nawet o 61 procent więcej kalorii, niż pies faktycznie potrzebował, dlatego porcję koryguje się według kondycji ciała.
Tufts zaznacza też, że wyliczenia w tej analizie dotyczyły dorosłych psów po kastracji o przeciętnej aktywności. Psy niekastrowane i bardzo aktywne potrzebują więcej energii, więc tabela przygotowana dla psa przeciętnego nie pasuje do każdego - ani przed zabiegiem, ani po nim.
Jak pilnować masy w miesiącach po zabiegu?
- ważenie co kilka tygodni i zapis wyniku;
- ocena BCS - celem jest 4-5 w skali 9-punktowej (Tufts);
- przysmaki i resztki najwyżej 10 procent dziennych kalorii (Tufts, AAHA);
- porcje ważone na wadze kuchennej, a nie odmierzane kubkiem;
- zabawa, spacer lub szczotkowanie zamiast jedzenia jako formy nagrody.
AAHA zachęca właścicieli do nauki oceny kondycji ciała i umięśnienia, by w porę zauważyć niekorzystną zmianę i skorygować porcję. Taka regularna kontrola pozwala zareagować, zanim nadwyżka urośnie do kilku kilogramów.
Wynik oceny domowej warto co jakiś czas porównać z oceną w lecznicy - AAHA zaleca, by zespół weterynaryjny weryfikował oceny właściciela.
Jeśli mimo to pies przybiera, w pierwszej kolejności analizuje się porcje i przysmaki. AAHA zwraca uwagę, że właściciele mogą przeceniać aktywność psa i przekarmiać go dodatkami spoza głównej karmy.
Co zmienić w codziennym karmieniu?
Mniejsza porcja to podstawa, ale równie ważny jest sposób karmienia. Wytyczne AAHA zwracają uwagę na swobodny dostęp do miski, rywalizację o jedzenie między zwierzętami i podjadanie z cudzej miski jako czynniki, które utrudniają trzymanie się planu.
- posiłki o stałych porach zamiast karmy stale dostępnej w misce;
- osobne karmienie, gdy w domu jest kilka zwierząt;
- zabawki na karmę lub automatyczny karmnik, które według AAHA ułatwiają kontrolę ilości;
- część dziennej porcji odłożona na nagrody w treningu.
Pies przyzwyczajony do smakołyków często domaga się ich także po zabiegu. AAHA radzi zastępować część kontaktów opartych na jedzeniu spacerem, zabawą lub szczotkowaniem. Pies dostaje wtedy uwagę, a bilans kalorii się nie zmienia.
Te same zasady dotyczą wszystkich domowników. Jedna dzienna pula przysmaków, z której korzystają wszyscy, chroni przed sytuacją, w której każdy z osobna daje psu „tylko jeden kawałek”.
W skrócie: po kastracji i sterylizacji zapotrzebowanie energetyczne spada, więc porcję zmniejsza się już w okresie zabiegu. Potem masę ocenia się regularnie, celem jest BCS 4-5, przysmaki mieszczą się w 10 procentach energii, a karmę light rozważa się przy dużej różnicy względem etykiety.
Kiedy do weterynarza: gdy pies tyje mimo zmniejszonej porcji i ograniczenia przysmaków. AAHA wymienia niedoczynność tarczycy jako chorobę, która sprzyja otyłości, dopóki nie jest leczona. Kontaktu z lecznicą wymagają też narastające zaczerwienienie lub obrzęk rany po zabiegu albo wysięk z rany.
