Skóra i sierść · 5 min czytania

Pies wygryza łapy - czy winna może być karma

Pies wygryza łapy, gdy swędzą lub bolą, a karma może być winna wtedy, gdy za świądem stoi alergia pokarmowa. Taki sam objaw dają jednak atopia, pasożyty, zakażenia, ciała obce i urazy. Związek z jedzeniem potwierdza dopiero ścisła dieta eliminacyjna zakończona próbą prowokacji, prowadzona pod kontrolą lekarza weterynarii.

Ilustracja: Pies wygryza łapy - czy winna może być karma

Treść przygotowana przy wsparciu sztucznej inteligencji (AI).

Co oznacza ciągłe lizanie i obgryzanie łap?

Łapy należą do miejsc, które przy alergiach swędzą szczególnie często. W alergii pokarmowej świąd obejmuje zwykle łapy, małżowiny uszne i brzuch. W atopii psy liżą i gryzą stopy, ocierają pysk i drapią się za łokciami.

Lizanie nie jest więc rozpoznaniem, tylko sygnałem, że skóra łap jest podrażniona. Przy alergiach często dołączają zakażenia bakteryjne i drożdżakowe, które same nasilają świąd. Powstaje błędne koło: im bardziej łapa swędzi, tym intensywniej pies ją liże.

Świąd przy alergii pokarmowej może dotyczyć jednego miejsca, kilku okolic albo całego ciała. Merck Veterinary Manual zaznacza, że bywa tak silny jak przy świerzbie, więc intensywne obgryzanie łap nie przesądza jeszcze o rodzaju choroby.

Ten sam obraz daje kilka chorób, dlatego punktem wyjścia jest poznanie różnic między alergią pokarmową a atopią oraz wykluczenie przyczyn, które z dietą nie mają nic wspólnego.

Przyczyny, które nie mają związku z miską

Zapalenie skóry łap ma wiele możliwych źródeł. Przegląd opublikowany w Canadian Veterinary Journal wymienia wśród częstszych przyczyn atopowe zapalenie skóry, nużycę i urazy łap. Pełna lista jest znacznie dłuższa.

Grupa przyczynPrzykłady
AlergieAtopowe zapalenie skóry, reakcja na pokarm, alergia kontaktowa
PasożytyNużeniec (Demodex), tęgoryjce
ZakażeniaBakterie, grzyby, w tym dermatofity
Ciała obceKłoski i ości traw, drzazgi, ostre przedmioty, wrośnięte włosy
Choroby hormonalneNiedoczynność tarczycy, nadczynność kory nadnerczy
Układ ruchu i budowa ciałaChoroba zwyrodnieniowa stawów, uszkodzenie więzadła krzyżowego, wady kończyn zmieniające obciążenie łapy

Przyczyny często się nakładają. Alergia wywołuje świąd, lizanie uszkadza skórę, a zakażenie podtrzymuje stan zapalny nawet wtedy, gdy alergia jest już opanowana. Dlatego zakażenie leczy się równolegle z szukaniem przyczyny pierwotnej.

Przy przewlekłym zapaleniu między palcami mogą tworzyć się guzki, torbiele i ropne zmiany mieszków włosowych. W opisach przypadków nazywa się je różnie. Wspólne jest to, że wymagają badania, bo sama zmiana diety ich nie usunie.

Przy atopii nie istnieje jeden test, który by ją potwierdzał. Riney Canine Health Center przy Cornell University opisuje rozpoznanie jako wynik obserwacji, badania i wykluczenia innych chorób, w tym pcheł, innych pasożytów oraz bakteryjnych i grzybiczych zakażeń skóry i uszu.

Kiedy pies wygryza łapy z powodu karmy?

Na alergię pokarmową wskazuje przede wszystkim świąd całoroczny. Atopia często ma komponentę sezonową - według Cornell University dotyczy to 40-75 procent przypadków, choć z czasem świąd może stać się stały.

Lekarz częściej bierze pod uwagę karmę, gdy:

  • łapy swędzą także zimą, bez wyraźnych przerw;
  • oprócz łap pies drapie uszy, wylizuje brzuch lub okolicę odbytu;
  • nawracają zapalenia ucha zewnętrznego i zakażenia skóry gronkowcami lub drożdżakami;
  • świąd utrzymuje się mimo skutecznego zwalczania pcheł i leczenia atopii.

Wiek nie wyklucza żadnej z przyczyn. Objawy alergii pokarmowej opisywano u psów od wieku poniżej 6 miesięcy do 13 lat, choć zwykle pojawiają się u młodych dorosłych zwierząt.

Brak świądu nie wyklucza tła pokarmowego. Według Merck Veterinary Manual zakażenia wtórne mogą rozwijać się nawet u psów z alergią pokarmową, które się nie drapią.

Kiedy do weterynarza: gdy pies kuleje, jedna łapa jest obrzęknięta lub gorąca, między palcami pojawia się guzek, ranka lub sączenie albo skóra krwawi od lizania. Takie objawy mogą oznaczać ciało obce, zakażenie lub uraz i wymagają badania, a nie zmiany karmy.

Jak potwierdza się udział karmy - próba żywieniowa w praktyce

Związek łap z jedzeniem potwierdza wyłącznie dieta eliminacyjna z próbą prowokacji. Testy z krwi, śliny czy sierści nie dają wiarygodnych wyników, więc nie zastępują próby. Do wychwycenia 95 procent psów z alergią pokarmową może być potrzebne 10 tygodni ścisłego żywienia.

Najtrudniejsze w próbie są dodatki. Merck Veterinary Manual wymienia wśród rzeczy do wyeliminowania gryzaki ze skóry, smakołyki do ukrywania tabletek, jedzenie ze stołu, aromatyzowane suplementy i zabawki o smaku mięsa.

Białko zwierzęce mogą zawierać także smakowe tabletki przeciw pchłom oraz kapsułki z żelatyny wołowej lub wieprzowej. Lekarz może zamienić je na preparat bez smaku, w zastrzyku lub do stosowania na skórę.

Nagradzanie psa w czasie próby nie musi zniknąć, ale jego zasady ustala się z lekarzem. Pomaga wiedza o tym, jak wygląda nagradzanie psa w czasie diety weterynaryjnej.

Warto prowadzić dziennik: codziennie zapisywać nasilenie lizania, wygląd skóry między palcami i każde odstępstwo od diety. Zapiski pomagają wychwycić częściową poprawę, którą łatwo przeoczyć z dnia na dzień.

W domu z kilkoma zwierzętami każde z nich karmi się osobno. Wspólne miski z jedzeniem i wodą sprzyjają podjadaniu, a jedna zjedzona porcja cudzej karmy może zaburzyć ocenę całej próby.

Po poprawie następuje powrót do poprzedniego jedzenia. Jeśli łapy znów zaczynają swędzieć, co może nastąpić dopiero po 10-14 dniach, udział karmy jest potwierdzony.

Czego unikać przy zmianie karmy u psa z chorymi łapami?

  • Zmiany karmy co kilka tygodni na kolejną „hipoalergiczną”. Pies nie je żadnej wystarczająco długo, a objawy falują, gdy dieta nie jest stała.
  • Karmy z mięsem gatunku pokrewnego temu, które pies już jadł. Merck Veterinary Manual radzi unikać gatunków podobnych do wcześniej podawanych.
  • Przerywania leczenia zakażenia w nadziei, że wystarczy sama dieta.
  • Rezygnacji z leków przeciwświądowych, gdy pies bardzo cierpi. Lekarz może je zalecić także w czasie próby żywieniowej.
  • Oceny wyniku po kilku dniach, zamiast po pełnej próbie.
  • Podawania „tylko odrobiny” poprzedniej karmy czy smakołyku w czasie próby.

W skrócie: wygryzanie łap to objaw, a nie rozpoznanie. Karma bywa przyczyną przy alergii pokarmowej, ale lekarz najpierw wyklucza pasożyty, zakażenia, ciała obce i problemy ortopedyczne. Udział diety potwierdza tylko kilkutygodniowa próba zakończona prowokacją.

Najczęstsze pytania

Ile trwa próba żywieniowa przy swędzących łapach?

Zwykle kilka tygodni. Merck Veterinary Manual podaje, że do wychwycenia 95 procent psów z alergią pokarmową może być potrzebne około 10 tygodni. Krótsza próba bywa możliwa, gdy lekarz na początku zastosuje krótkie leczenie przeciwzapalne.

Czy karma bezzbożowa pomoże na swędzące łapy?

Brak zbóż nie czyni karmy dietą eliminacyjną. Wśród częstych alergenów u psów obok pszenicy wymienia się wołowinę, nabiał, kurczaka i jagnięcinę. O przydatności karmy decyduje źródło białka dobrane do dotychczasowego żywienia psa, a nie samo hasło na opakowaniu.

Czy problemy z łapami mogą wynikać z chorób stawów?

Mogą. Wśród przyczyn zapalenia skóry łap wymienia się choroby układu ruchu, np. zwyrodnienie stawów czy uszkodzenie więzadła krzyżowego, które zmieniają sposób obciążania łapy. Kulawizna lub niechęć do ruchu to sygnał do badania ortopedycznego.

Czy smakowe tabletki na pchły przeszkadzają w próbie żywieniowej?

Mogą przeszkadzać. Preparaty w smakowej postaci zwykle zawierają białko wołowe, wieprzowe lub sojowe, nawet gdy etykieta tego nie podaje. Na czas próby lekarz może zamienić je na środek bez smaku, podawany w zastrzyku albo nakładany na skórę.

Czy pies z atopią może mieć też alergię pokarmową?

Tak. Obie choroby mogą występować jednocześnie. Lekarz bierze alergię pokarmową pod uwagę zwłaszcza wtedy, gdy świąd utrzymuje się mimo zwalczania pcheł i leczenia atopii. Częściowa poprawa po zmianie diety także może wskazywać na dwie nakładające się przyczyny.

Źródła

Artykuł ma charakter informacyjny. Dietę psa przy chorobie zawsze warto ustalić z lekarzem weterynarii, który zna wyniki badań zwierzęcia.

Czytaj dalej